فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی به عنوان یکی از پیچیده‌ترین پدیده‌های طبیعی هر ساله خسارت‌های زیادی به صورت مستقیم و غیرمستقیم به بخش‌های مختلف وارد می‌کند. هدف از مطالعه حاضر، پایش یکپارچۀ خشک‌سالی، گرد و غبار و پوشش گیاهی در پنج ایستگاه استان خوزستان با طول دورۀ آماری 30 ساله (2019-1990) می‌باشد. در این مطالعه از داده‌های ساعتی قدرت دید افقی، کدهای سازمان هواشناسی و همچنین داده‌های ایستگاه سینوپتیک در بازه زمانی روزانه برای به دست آوردن شاخص‌های خشک‌سالی (SPEI,SPI) و متغیر فراوانی طوفان‌های گرد و غبار (DU) در پنجره‌های زمانی 1، 3، 6 و 12 ماهه استفاده گردید. بعد از محاسبۀ شاخص‌های خشک-سالی، گرد و غبار و پوشش گیاهی، به ترکیب این شاخص‌ها با روش‌ تابع کاپولای تجربی پرداخته شد. ایستگاهی که بهترین همبستگی را بین سه شاخص اقلیمی گرد و غبار - خشک‌سالی - پوشش گیاهی به همراه داشت، به عنوان ایستگاه معرف در نظر گرفته شد و کوپل سه متغیره بین شاخص‌های مورد نظر در آن ایستگاه بررسی گردید. نتایج نشان داد که طبق شاخص SPI از سال 1999 تا 2003 و 2008 تا 2012 خشک‌سالی‌های شدیدی در سطح استان رخ داده است که تأثیرات منفی زیادی را بر خاک منطقه و همچنین شکل‌گیری کانون‌های مولد گرد و غبار در بازۀ زمانی مذکور داشته است. همچنین نتایج نشان داد که بالاترین همبستگی مربوط به ایستگاه بندر ماهشهر بین شاخص‌های NDVI و SPEI(PM12) به‌ترتیب با ضرایب همبستگی پیرسون و اسپیرمن 44/0 و 46/0 و بیشترین مقدار همبستگی منفی در ایستگاه مسجد سلیمان بین شاخص‌های NDVI و DU06 به ترتیب با ضرایب همبستگی پیرسون و اسپیرمن 37/0-  و 47/0- رخ داده است. نتایج به‌دست آمده در استان خوزستان تقریباً منطقی است زیرا با افزایش شاخص خشک‌سالی (کاهش میزان خشکی)، شاخص NDVI افزایش و با بیشتر شدن گرد و غبار مقدار NDVI کاهش یافت.