مقایسه اشباع آب مغزه با مدل های الکتریکی در سازندهای کنگان و دالان بخش مرکزی خلیج فارس

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران

2 دانشیار، دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.30479/jmre.2021.14244.1450
چکیده

محاسبه قابل اطمینان و صحیح اشباع آب در بالای مرز آب-نفت سازند برای محاسبه هیدروکربن درجا امـری ضـروری اسـت. در این مطالعه در یک چاه، اشباع آب به طور مستقیم به وسیله آزمایش دین‌استارک بر روی 160 نمونه‌ مغزه اندازه‌گیری و از مقاطع نازک، برای شناخت شاخص‌ها‌ی زمین‌شناسی استفاده شده است، سپس ضرایب آرچی بر روی نمونه‌‌ها‌ی پلاگ تعیین شد. مقادیر اشباع آب حاصل از مدل‌های الکتریکی آرچی، واکسمن-‌اسمیت و آب دوگانه در نرم‌افزار Geolog7 اندازه‌گیری و در سازندهای کنگان و دالان در یکی از میادین بخش مرکزی خلیج فارس اعمال شد. در این پژوهش از چهار روش تعیین گونه سنگی شامل وینلند، شاخص کیفیت مخرنی، نوع تخلخل و بافت رسوبی برای شناخت پارامترهای موثر بر توزیع اشباع آب استفاده شده است. نتایج نشان داد که شعاع گلوگاه حفرات پارامتری است که روی اشباع آب تاثیر‌گذار است و این پارامتر رابطه مستقیمی با افزایش تراوایی و کاهش اختلاف اشباع آب آرچی از آزمایش دین‌استارک دارد. تعیین گونه‌ سنگی بر روش بافت رسوبی و نوع تخلخل مشخص کرد که نوع سیمان، بافت و نوع تخلخل نیز، کنترل‌کننده‌ تراوایی و توزیع اشباع اشباع آب در مخزن است. همچنین مشخص شد که بافت رسوبی، برخلاف شعاع گلوگاه حفرات به خوبی محیط‌ها‌ی رسوبی را از هم تفکیک می‌کند. نتایج اشباع آب نشان داد که اگر ضرایب آرچی در هر واحد جریان محاسبه شود، اشباع آب حاصل از آن بسیار به مقادیر اشباع آب مغزه (دین‌استارک) نزدیک‌ می‌شود. همچنین مشخص شد مدل الکتریکی اشباع آبی که ضرایب آن در گونه‌های سنگی بر اساس روش شاخص کیفیت مخزنی و نوع تخلخل انجام ‌گیرد، به بهترین پاسخ در مقادیر اشباع آب با دین‌استارک منجر می‌شود.