پایش و بررسی وضعیت آب و پساب در ادوات نمکزدایی گلخانهای استان اصفهان
نویسندگان
1 مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
10.22059/ijswr.2023.368658.669608چکیده
نزول کمیت و کیفیت منابع آب، چالش بزرگی را در تولید محصولات گلخانهای کشور ایجاد کرده است. با توجه به توسعه بهرهبرداری از سامانههای نمکزدایی آب گلخانهای، پژوهشی در استان اصفهان (شهرستانهای فلاورجان، اصفهان، مبارکه و شهرضا) به انجام رسید. به همین منظور، ضمن بازدید و بررسی جوانب مختلف کاربرد سامانههای مذکور، نمونهبرداری از آب چاه، آب شیرینشده و پساب تولیدی ادوات نمکزدایی انجام و نحوه دفع پساب (شورابه) آنها مطالعه شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار شوری آب چاه در فلاورجان با میانگین dS/m 41/12 و کمترین میزان در شهرضا، با میانگین dS/m 09/4 بود. بیشترین مقدار شوری پساب یا شورابه نیز در فلاورجان، با میانگین dS/m 63/16 و کمترین آن در شهرضا، با میانگین dS/m 41/5 بود. میانگین حذف نمک از آب ورودی (نمک برگشتی) در گلخانههای استان اصفهان 73 درصد بود. به علاوه، بررسی مقادیر نسبت جذب سدیم، نسبت کلسیم به منیزیم، میزان کلر و بیکربنات در نمونههای آب هم به انجام رسید. در بحث تخلیه شورابه، گزینه اصلی با 46 درصد به رهاسازی پساب در اراضی اطراف تعلق داشت و پس از آن، استفاده تلفیقی با آب چاه برای کشاورزی در فضای باز با 27 درصد، تخلیه به چاههای محلی با 18 درصد و تخلیه به ترانشهها و حوضچههای خاکی نفوذ با 9 درصد قرار گرفت. با توجه به عدم نظارت بر اجرا و بهرهبرداری از این ادوات و رعایت نشدن ملاحظاتی در دفع پسابها، وضعیت مناسبی مشاهده نشد و با ادامه روند فعلی، گسترش آلودگی منابع آب و خاک دور از انتظار نیست.