تعیین نیاز کودی برنج رقم گیلانه (Oryza sativa L.) با استفاده از شاخص تغذیه نیتروژن و عدد دستگاه کلروفیلسنج
نویسندگان
1 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان
2 گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
5 موسسه تحقیقات برنج کشور
6 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22059/ijswr.2023.354316.669436چکیده
به منظور بررسی تعیین نیاز کودی نیتروژن برنج رقم گیلانه با استفاده از شاخص تغذیه نیتروژن (NNI) و کلروفیلسنج، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در بهار سال 1395 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح کود نیتروژن (صفر، 60، 120، 180، 240 و 300 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار از منبع اوره) بودند. ارزیابی رابطه بین شاخص تغذیه نیتروژن و مقادیر عدد کلروفیلسنج در سه مرحله رشدی (حداکثر پنجهزنی، آبستنی و ظهور خوشه) جهت پیشبینی عملکرد دانه در پاسخ به کود نیتروژن نشان داد که رابطه غلظت نیتروژن بحرانی برای برنج رقم گیلانه به صورت Nc = 3.99W -0.36 بود. همبستگی بین مقادیر عدد کلروفیلسنج و شاخص تغذیه نیتروژن در هر کدام از مراحل رشدی و در برگهای مختلف گیاه مثبت و معنادار بود. نتایج نشان داد که برگهای مسنتر (برگهای بالغ) حساسیت بیشتری نسبت به برگهای جوانتر بوته در پاسخ به مصرف کود نیتروژن داشتند و برای تشخیص وضعیت نیتروژن گیاه، خصوصا در مراحل آبستنی و ظهور خوشه، مناسبتر هستند. بالاترین همبستگی بین شاخص تغذیه نیتروژن برنج و مقادیر عدد کلروفیلسنج (*95/0r=) و مقادیر عدد کلروفیلسنج نسبی (نسبت مقادیر عدد کلروفیلسنج در تیمار مورد نظر به مقادیر عدد کلروفیلسنج تیمار اشباع شده از نیتروژن) (**96/0r=) در برگ سوم (از بالا) و در مرحله آبستنی دیده شد. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که استفاده از شاخص تغذیه نیتروژن و کلروفیلسنج شاخصهای قابل اعتمادی برای بررسی وضعیت نیتروژن برنج رقم گیلانه در طول فصل رشد میباشند.