تعیین حساسیت به فلزات سنگین در باکتری‌های مولد سورفکتانت و کارایی آنها در حذف هیدروکربن‌های نفتی کل

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران،تهران، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2023.361018.669528
چکیده

به دلیل همراه بودن برخی از فلزات سنگین با هیدروکربن‌های نفتی، بکارگیری باکتری‌های بومی تجزیه‌کننده نفت مولد سورفکتانت که مقاوم به فلزات سنگین باشند از اولویت‌های فناوری زیست پالائی محسوب می‌شود. به همین منظور، در این مطالعه از 39 سویه تجزیه کننده آلکان‌ها و تولید کننده سورفکتانت زیستی (جداسازی شده از خاک‌های شور آلوده به نفت در مناطق نفت خیز جنوب استان خوزستان) متعلق به بانک ژن آزمایشگاه میکروبیولوژی خاک دانشگاه تهران استفاده شد. سپس حساسیت جدایه‌ها در برابر غلظت‌های مختلف (40 تا 80 ppm) فلزات سنگین (کروم، سرب، مس، نیکل، کادمیوم) مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد فقط سه سویه Ochrobactrum lupini strain SH23، Ochrobactrum lupine strain SH24 و SH34 Bacillus subtilis subsp. Inaquosorum توانایی رشد در حضور همه فلزات سنگین را داشتند. نتایج حاصل تاثیر غلظت‌های مختلف فلزات سنگین بر MBC و MIC باکتری‌های منتخب نشان داد باکتری  Ochrobactrum lupini strain SH23 بیشترین میزان تحمل به فلزات سنگین را داشت. ارزیابی توانایی تجزیه کنندگی هیدروکربن‌های نفتی در حضور فلزات سنگین توسط باکتری‌های منتخب، نشان داد کنسرسیوم میکروبی (SH23، SH24 و SH34)  و باکتری Ochrobactrum lupini strain SH23 به ترتیب توانستند 71 و 64 درصد نفت خام با غلظت 5/0 درصد (حجمی/حجمی) را بعد از 10 روز هوادهی و در دمای 30 درجه سلسیوس تجزیه کنند. یافته‌های این پژوهش ثابت کرد با انجام مطالعات زیست‌محیطی تکمیلی می‌توان از باکتری Ochrobactrum lupini strain SH23  در تصفیه آب و پساب آلوده به هیدروکربن‌های نفتی و فلزات سنگین استفاده کرد.