فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در دوران معاصر، با رشد روزافزون اقتصاد و گسترش بخش خصوصی، بازارهای مالی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در میان عوامل مؤثر بر کارایی بازارهای مالی، نحوۀ انتشار اطلاعات به ذی‌نفعان مختلف، نقشی تعیین‌کننده دارد. در حقیقت، روش انتقال اطلاعات یکی از اجزای اصلی کارایی بازار سرمایه به‌شمار می‌آید. گزارش تفسیری مدیریت، به‌عنوان گزارش مکمل صورت‌های مالی شرکت‌ها، در افزایش شفافیت بازار سرمایه با افشای اطلاعات مالی و غیرمالی شرکت‌ها نقش مهمی دارد. هدف این پژوهش، طراحی چارچوب گزارش تفسیری مدیریت و آزمون تجربی آن بر مبنای داده‌های کمی، به‌منظور ارائۀ چارچوب گزارشگری گزارش تفسیری مدیریت در ایران است که برای اولین بار انجام می‌شود. روش: این پژوهش از روش تحقیق ترکیبی (آمیخته) استفاده می‌کند؛ از این رو ابتدا به‌شیوۀ تحلیل محتوای کیفی و بر مبنای کلیۀ اسناد و مدارک مربوط به مطالعات «بنیاد استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی» در زمینۀ گزارش تفسیری مدیریت و همچنین، سایر رهنمودها و چارچوب‌های گزارشگری مرتبط، چارچوب اولیۀ گزارشگری گزارش تفسیری مدیریت طراحی و فرضیه‌های مربوطه تدوین شدند. در ادامه، به‌منظور بومی‌کردن و ارائۀ چارچوب گزارشگری گزارش تفسیری مدیریت در ایران، داده‌های مربوط، به‌شیوۀ پیمایشی و بر مبنای پرسش‌نامۀ محقق ساخته، جمع‌آوری شد و هر یک از زیرمقوله‌های چارچوب گزارشگری با استفاده از آزمون تک‌نمونه‌ای ویلکاکسون تعیین و بر مبنای آزمون فریدمن رتبه‌بندی شدند. یافته‌ها: بر مبنای یافته‌های بخش کیفی، چارچوب اولیۀ گزارش تفسیری مدیریت، مشتمل است بر پنج بُعد اهداف، ویژگی‌های کیفی، عناصر محتوایی، اطلاعات آینده‌نگرانه و اطلاعات مرتبط با موفقیت درازمدت شرکت. همچنین، بر مبنای یافته‌های بخش کمّی، هیچ یک از این ابعاد و زیرمقوله‌های آن‌ها رد نشدند؛ از این‌رو چارچوب گزارشگری گزارش تفسیری مدیریت ایران، در قالب پنج بُعد طراحی شد. این ابعاد عبارت‌اند از: ۱. اهداف، در قالب پنج هدف؛ ۲. ویژگی‌های کیفی، در قالب یازده ویژگی؛ ۳. عناصر محتوایی، در قالب شش عنصر محتوایی؛ ۴. اطلاعات آینده‌نگرانه، در قالب هفت اصل؛ ۵. اطلاعات مرتبط با موفقیت درازمدت شرکت، در قالب شش مقوله. همچنین، اهمیت نسبی هر یک از ابعاد چارچوب گزارشگری به‌ترتیب عبارت است از: ۱. اهداف؛ ۲. ویژگی‌های کیفی؛ ۳. اطلاعات آینده‌نگرانه؛ ۴. عناصر محتوایی؛ ۵. اطلاعات مرتبط با موفقیت درازمدت شرکت. افزون‌براین، زیرمقوله‌های هر یک از ابعاد چارچوب گزارشگری نیز بر مبنای اهمیت نسبی‌شان رتبه‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: چارچوب گزارشگری پیشنهادی این پتانسیل را دارد که به‌عنوان مرجعی ارزشمند برای نهادهای ناظر و تدوین مقررات بازار سرمایه، مانند سازمان حسابرسی و سازمان بورس و اوراق بهادار مورد بهره‌برداری قرار گیرد. با استفاده از این چارچوب، این نهادهای نظارتی می‌توانند استانداردها و رهنمودهای بومی را برای ارائۀ گزارش تفسیری مدیریت تدوین کنند. همچنین شرکت‌ها می‌توانند هنگام ارائۀ گزارش تفسیری مدیریت، از این چارچوب بهره برند. این امر رویکرد مناسب‌تر و مؤثرتری را برای گزارشگری گزارش تفسیری مدیریت، در چارچوب بازار سرمایۀ ایران تضمین می‌کند.