فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور مدیریت مصرف آب‌های شور در اراضی تحت آبیاری و هم‌چنین مقابله با بحران کمیابی منابع آبی در مناطق خشک و نیمه‌خشک، دست یافتن به توابع تولید بهینه آب-شوری-عملکرد محصولات زراعی، راه حل منطقی به نظر می‌رسد. در همین راستا پژوهشی گلخانه‌ای با سه تیمار آبیاری 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی و چهار سطح شوری 7/0، 4، 8 و 12 دسی‌زیمنس بر متر به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان کاشمر به انجام رسید. هدف از انجام پژوهش تعیین بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گیاه گلرنگ بود. توابع تولید استفاده شده در این پژوهش خطی، درجه دوم، کاب داگلاس و متعالی بودند. جهت ارزیابی دقت و کارآمدی این توابع در پیش‌بینی عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ، از پارامترهای آماری میانگین مطلق خطا (MAE)، ریشه میانگین مربعات خطای نرمال (NRMSE)، ضریب تبیین (R2)، کارایی مدل‌سازی (EF) و شاخص توافق (d) استفاده گردید. هم‌چنین حد آستانۀ تحمل به شوری گیاه با استفاده از مدل خطی ماس-هافمن تعیین گردید. نتایج نشان داد در بین توابع استفاده شده، تابع درجه دوم با کم‌ترین NRMSE و بیش‌ترین R2 بهترین کارایی را در پیش‌بینی عملکرد دانه و اجزای آن در شرایط توأم شوری و تنش خشکی داشت. مطابق با مدل خطی ماس-هافمن، کاهش عملکرد نسبی دانه به میزان 10 درصد در شوری 75/3 دسی‌زیمنس بر متر و کاهش 25 و 50 درصدی عملکرد دانه به‌ترتیب در شوری 75/6 و 75/11 دسی‌زیمنس بر متر اتفاق افتاد. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان تابع درجه دوم را به‌عنوان بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گلرنگ در شرایط کاشت گلدانی توصیه نمود. البته با توجه به وابستگی توابع تولید به نوع خاک، شرایط آب و هوایی و اقلیمی منطقه و روش‌های مدیریت آب در مزرعه، مطالعات جامع‌تری در خصوص معرفی بهترین تابع تولید آب-شوری-عملکرد گلرنگ در شرایط مزرعه احساس می‌گردد.