بررسی امکان وقوع شکست هیدرولیکی در هسته سدهای خاکی با معیارهای مبتنی بر فشار بحرانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران. دانشکده فنی و مهندسی. دانشگاه خوارزمی. تهران. ایران

2 استادیار، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، ایران، تهران

doi
10.22065/jsce.2022.333713.2755
چکیده

یکی از مهم ترین خطرهایی که سدهای خاکی را تهدید می کند، شکست هیدرولیکی است. این پدیده اغلب در زمان اولین آبگیری سد، زمانی که فشار آب بطور ناگهانی افزایش می یابد، رخ می دهد. برای مطالعه ترک هیدرولیکی در هسته سد راههای مختلفی وجود دارد. در این مقاله به بررسی پدیده شکست هیدرولیکی در سد حاجیلر چای تبریز پرداخته شده است. برای این منظور ابتدا با استفاده از مجموعه Geo-Studio که برنامه ای مبتنی بر المان محدود می باشد به بررسی پدیده شکست هیدرولیکی در دو مقطع وسط هسته و وجه بالادست هسته سد برای دو نوع خاک رس با پلاستیسیته کم و زیاد پرداخته و نواحی مستعد این پدیده شناسایی شده است. در مدلسازی ها ساخت لایه به لایه سد نیز در نظر گرفته شده و وزن لایه ها در محاسبه تنش ها و تغییر شکل ها لحاظ گردیده است. در نتیجه این ارزیابی ها خاک رس با پلاستیسیته زیاد به عنوان خاک منتخب و خاک رس با پلاستیسیته کم به عنوان خاک بحرانی برای استفاده در هسته سد انتخاب گردیدند. همچنین معیارهای فوکوشیما و قنبری به ترتیب خوشبینانه ترین داده ها و محافظه کارانه ترین داده ها را دارا بوده و احتمال وقوع شکست هیدرولیکی در بخش هایی از هسته سد محتمل تشخیص داده شد.