ضریب زبری در لوله‌های زهکش پوشش‌دار و بدون پوشش صاف و موجدار

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.356581.669466
چکیده

ضریب زبری پارامتری موثر در سرعت و بده آب در لوله‌های زهکشی است. ضریب زبری در مدل فیزیکی به ابعاد 100×41×56 سانتی‌متر به‌کمک سه سری آزمایش مستقل در دو لوله صاف و کنگره‌دار به‌قطر 63 و 56 میلی‌متر فاقد پوشش، دارای پوشش مواد معدنی و مصنوعی (توری) تعیین شد. میانگین ضریب زبری مانینگ برای لوله صاف با پوشش مصنوعی، معدنی، بدون پوشش 0106/0، 0111/0، 011/0 و برای کنگره‌دار 0088/0، 009/0، 0091/0 به‌دست آمد. میانگین ضریب زبری مانینگ از رابطه کانگیلت-کاتر برای لوله صاف با پوشش مصنوعی، پوشش معدنی، بدون پوشش 0048/0، 0048/0، 0048/0 و برای کنگره‌دار 0041/0، 0042/0، 0042/0 به‌دست آمد. میانگین n مانینگ از رابطه ترکیبی رینولدز-دارسی‌ویسباخ برای لوله صاف با پوشش مصنوعی، پوشش معدنی، بدون پوشش 005/0، 005/0، 0049/0 و برای کنگره‌دار 0048/0، 0048/0، 0049/0 به‌دست آمد. محاسبه آماره‌های RMSE و R2 بیان‌گر خطای کمتر رابطه گانگیلت-کاتر بود. جریان درون لوله‌های زهکش از نوع متغیر مکانی و متلاطم است که متاثر از نحوه ورود جریان‌های کوچک از منافذ به‌درون لوله است. این حالت ضمن بر هم زدن توزیع یکنواخت سرعت عرضی جریان، موجب بازدارندگی جریان و افزایش ضریب زبری مانینگ در 30 سانتی‌متر اول به‌دلیل دبی و سرعت کم جریان نسبت به 30 سانتی‌متر دوم شد. تفاوت ناچیز بین مقادیر ضریب زبری مانینگ با ضریب مانینگ گانگیلت-کاتر، کم اهمیت است و اعمال ضریب مانینگ 011/0 برای لوله صاف پوشش‌دار و 009/0 برای لوله کنگره‌دار پوشش‌دار رضایت‌بخش است.