سنجش غلظت نیترات در گیاه شاهی با استفاده از حسگر رنگ‌سنجی مبتنی بر نانوذرات طلا

نویسندگان

1 بخش نانوتکنولوژی ' پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، کرج، ایران

2 گروه علوم ومهندسی خاک، دانشکدگان کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران

3 گروه علوم و مهندسی خاک دانشکدگان کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.335911.669498
چکیده

با توجه به ضرورت ارزیابی منظم و سریع نیترات، توسعه روش‌هایی با قابلیت تشخیص دقیق و ساده این ترکیب دارای اهمیت می‌باشد. امروزه روش‌های رنگ‌سنجی به دلیل قابلیت تشخیص ساده و بصری بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این مطالعه که در سال 1401 با همکاری دانشگاه تهران و پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی انجام شد، یک روش رنگ‌سنجی بر پایه خوردگی نانومیله‌های طلا برای تشخیص کیفی و کمی نیترات ارائه شد. اندازه‌گیری یون‌های نیترات (پس از کاهش نیترات به نیتریت توسط پودر روی) در دمای اتاق با تغییر اندازه نانوذرات پلاسمونی و متعاقباً تولید سیگنال‌های قابل اندازه‌گیری، از جمله تغییرات طیفی و رنگی امکان‌پذیر است. در شرایط بهینه، یک رابطه خطی خوب بین غلظت نیترات و پاسخ رنگ‌سنجی در محدوده 5/0 تا 0/3 میلی‌مولار (995/0R2=) با حد تشخیص 3/173 میکرومولار حاصل شد. همچنین، با توجه به اینکه سبزی‌ها به خصوص سبزی‌های برگی پتانسیل بالایی در جذب نیترات دارند، در این پژوهش از شاهی به عنوان گیاه شاخص جهت بررسی کارایی حسگر در تعیین نیترات گیاهان برگی استفاده شد. مقادیر بازیابی برای نمونه‌های محلول غذایی و بافت شاهی به ترتیب در محدوده 4/94 تا 9/101 و 4/93 تا 5/98 درصد و انحراف استاندارد نسبی برای همه نمونه‌ها زیر 1/2 درصد محاسبه شد. در نتیجه روش ارائه شده در این پژوهش امکان نظارت بر سطح واقعی نیترات در نمونه‌های گیاه شاهی را فراهم می‌کند.