مقایسه کارایی جذب فسفر و مکانیسم‌های مؤثر در آن در واریته‌های تجاری نیشکر

نویسندگان

1 شرکت کشت و صنعت میرزا کوچک خان، خوزستان، ایران

2 شرکت کشت و صنعت حکیم فارابی خوزستان- خوزستان- ایران

3 موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر، خوزستان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.359325.669502
چکیده

 یکی از سازوکارهای استفاده از شکل‌های شیمیایی کم‌محلول فسفر در خاک، استفاده از گونه‌های گیاهی و ارقامی است که کارایی جذب فسفر بالایی دارند. به این ‌منظور، در سال 1399 در شرکت کشت و صنعت حکیم فارابی خوزستان، کارایی جذب فسفر ارقام تجاری نیشکر و سازوکارهای مؤثر بر آن در یک آزمایش گلخانه‌ای مورد مطالعه قرار گرفت. عوامل مورد بررسی شامل کود فسفر (صفر، 125 و 250 کیلوگرم در هکتار کود سوپرفسفات تریپل) و رقم نیشکر (CP57-614، CP69-1062 و CP48-103) بودند که در سه زمان نمونه‌برداری شامل 45، 90 و 130 روز پس از کشت در یک آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. در این مطالعه در هر یک از زمان‌های نمونه‌برداری، پارامترهای جذب فسفر، طول ریشه گیاه، طول ویژه ریشه، نسبت ریشه به ساقه و جریان به درون فسفر مورد بررسی قرار گرفت. در شرایط کم ‌بودن فسفر قابل استفاده در خاک، رقم CP48 و پس از آن رقم CP57 قادر به جذب بیش‌تر فسفر از خاک بودند و بنابراین می‌توان آن‌ها را به عنوان ارقام فسفر کارا در نظر گرفت در حالی‌که در کمبود فسفر، رقم CP69 توانایی کم‌تری در جذب فسفر از خاک نشان داد. در شرایط کمبود فسفر (P0) مقدار جذب فسفر در رقم CP48 به مقدار 13 و 45 درصد به‌ترتیب در مقایسه با رقم‌های CP57 و CP69 افزایش داشت و در رقم CP57 نیز 29 درصد افزایش نسبت به رقم CP69 نشان داد. با گذشت زمان، مقدار اینفلاکس فسفر در ارقامی CP57 و CP69 کاهش یافت به طوری‌که مقدار کاهش به ترتیب 53 و 67 درصد بود در حالی‌که در رقم CP48 به مقدار 66 درصد افزایش نشان داد. بنابراین تفاوت‌ها در توانایی جذب فسفر در ارقام نیشکر می‌تواند در مدیریت مصرف کود فسفر به ویژه در سن راتون مورد توجه قرار گیرد.