برآورد تبخیر-تعرق و ضریب گیاهی برنج با استفاده از مدل SWAP با و بدون تلفیق تصاویر ماهواره‌ای

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 موسسه تحقیقات برنج کشور . سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت ، ایران.

3 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.361733.669525
چکیده

با افزایش جمعیت، نیاز روز افزون جامعه به غذا و کاهش بازده آبیاری در مزارع، استفاده بهینه از منابع خاک و آب حائز اهمیت است. با گسترش فناوری سنجش از دور، دسترسی به اطلاعات از منابع زمینی به‌گونه‌ای گسترده و سریع فراهم شده است. پژوهش حاضر با هدف شبیه‌سازی تبخیر-تعرق و ضریب گیاهی برنج رقم هاشمی اصلاح شده طی مراحل مختلف رشد با استفاده از مدل SWAP و تصاویر ماهواره‌ای و مقایسه کارآیی این روش‌ها با یکدیگر در مؤسسه تحقیقات برنج کشور واقع در شهر رشت در سال زراعی 1396 انجام شد. بر پایه نتایج مجموع تبخیر-تعرق اندازه‌گیری شده با لایسیمتر، و شبیه‌سازی شده با مدل SWAP با و بدون بروزرسانی با داده‌های ماهواره‌ای به ترتیب 4/395، 2/373 و 6/363 میلی‌متر بود. میانگین ضریب گیاهی محاسبه شده در دوره‌های رشد رویشی، زایشی و رسیدگی به‌ ترتیب 13/1، 49/1، 21/1 به‌دست آمد. این ضرایب برای حالت شبیه‌سازی شده بدون بروزرسانی به‌ترتیب 02/1، 39/1، 04/1 و با برزورسانی داده‌های ماهواره‌ای به‌ترتیب 05/1، 43/1 و 07/1 به‌دست آمد. در نهایت، بر اساس آماره‌های محاسبه شده مدل SWAP در برآورد ضریب گیاهی (63/0=R2، 96/0=EF، 53/0=RMSE) و تبخیر-تعرق برنج (74/0=R2، 98/0=EF، 89/0=RMSE) از دقتی مناسب برخوردار بوده، لیکن با اندک اختلافی مدل SWAP بروزرسانی شده با داده‌های ماهواره‌ای در برآورد ضریب گیاهی (74/0=R2، 99/0=EF، 40/0=RMSE) و تبخیر-تعرق (86/0=R2، 99/0=EF، 75/0=RMSE) بهتر عمل کرده و می‌توان از تصاویر ماهواره‌ای به‌منظور بهبود کارایی مدل در برآورد تبخیر-تعرق و ضریب گیاهی برنج استفاده کرد.