بررسی اثر شیب، طول ‌جویچه و دبی بر راندمان ‌کاربرد و راندمان ‌ذخیرۀ آب در خاک در آبیاری مزارع‌ نیشکر

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیطزیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیطزیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیطزیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.362403.669534
چکیده

آبیاری جویچه‌ای یکی از متداول‌ترین و مناسب‌ترین روش‌های آبیاری سطحی است که در مزارع شرکت کشت و صنعت نیشکر میرزاکوچک‌خان در جنوب غرب خوزستان استفاده می‌شود. با عنایت به مشکلاتی که مجموعه‌ نیشکری اخیراً به دلیل کمبود منابع آب داشته‌اند، افزایش راندمان سامانه‌های آبیاری سطحی، با هدف کاهش برداشت از رودخانه کارون بعنوان منبع تامین آب مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه به‌منظور بررسی اثر شیب، طول ‌جویچه و دبی بر راندمان‌ کاربرد ‌آب و راندمان ‌ذخیرۀ ‌آب در خاک به‌صورت کرت‌های دو بار خردشده در قالب بلوک‌های ‌کامل‌ تصادفی با سه تکرار از مرداد 1398 تا شهریور 1399 در یکی از مزارع شرکت کشت و صنعت میرزا کوچک‌خان انجام شد. این طرح با سه تیمار و هر تیمار در سه سطح شامل: شیب 02/0، 04/0 و 06/0 درصد، طول ‌جویچه 150، 200 و 250 متر و دبی 2، 5/2 و 3 لیتر در ثانیه انجام شد. راندمان کاربرد ‌آب در این مطالعه بین 7/64 تا 4/77 درصد و راندمان ذخیرۀ‌ آب در خاک بین 2/65 تا 100 درصد به دست آمد. بالاترین راندمان کاربرد ‌آب در شیب 04/0 درصد، دبی 2 لیتر بر ثانیه و طول جویچه 250 متر به دست آمد. بالاترین راندمان ذخیرۀ‌ آب در خاک درشیب‌های 04/0 و 06/0 درصد، دبی 2 لیتر بر ثانیه و طول جویچه 250 متر به دست آمد. در نتیجه شیب 40/0 درصد، دبی 2 لیتر بر ثانیه و طول جویچه 250 متر به دلیل دارا بودن راندمان کاربرد و راندمان ذخیرۀ‌ آب بیشینه در خاک در سیستم آبیاری جویچه‌ای اراضی نیشکر جنوب اهواز، قابل توصیه می‌باشند.