حساسیت سرمایهگذاری شرکتها به عدم اطمینان و جریان نقدی
نویسندگان
1 دکتری، گروه مالی و حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
2 استاد، گروه بازارها و نهادهای مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد، گروه مهندسی مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران ایران.
doi
10.22059/frj.2025.383957.1007657چکیده
هدف: یکی از تصمیمهای مالی بسیار مهم شرکتها، تصمیمهای سرمایهگذاری است. هدف از تصمیمهای سرمایهگذاری، کسب بازدهی بیشتر است و برای کسب بازدهی مناسب از طریق سرمایهگذاری، شناخت دقیق عوامل مؤثر، امری ضروری است؛ زیرا نوسان در سرمایهگذاری میتواند از منابع مختلف ناشی شود. از دیدگاه نظریۀ اختیار واقعی، عدم اطمینان نقش در تصمیمهای سرمایهگذاری شرکتها تعیینکنندهای دارد؛ زیراعدم اطمینان، بر جریانهای نقدی آتی شرکتها تأثیر میگذارد و عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سهامداران را تشدید میکند؛ در نتیجه عاملی که باید در تصمیمهای سرمایهگذاری شرکتها مدنظر قرار گیرد و در تصمیمهای سرمایهگذاری نقش تعیینکنندهای دارد، عدم اطمینان است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی حساسیت سرمایهگذاری شرکتها به عدم اطمینان و جریان نقدی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این مطالعه میکوشد تا ادبیات مربوط به سرمایهگذاری را بدین شرح گسترش دهد: یک) برخلاف ادبیات قبلی که رابطۀ عدماطمینان و سرمایهگذاری را بررسی کردهاند، این مطالعه تأثیر اشکال مختلف عدم اطمینان (عدم اطمینان اطمینان خاص شرکت، عدم اطمینان بازار، عدم اطمینان اقتصادی و عدم اطمینان مبتنی بر CAPM) بر سرمایهگذاری را بررسی میکند؛ دو) این مطالعه بهصورت تجربی تأثیر جریان نقدی بر ارتباط بین اشکال مختلف عدم اطمینان و سرمایهگذاری شرکت را آزمون میکند. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت همبستگی از نوع علّی است. برای جمعآوری اطلاعات مرتبط با مبانی نظری، از روش کتابخانهای استفاده شده است. بهمنظور دستیابی به اهداف پژوهش، از دادههای ۸۴۰ سال ـ شرکت طی دورۀ زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹ استفاده شده است. همچنین، برای برازش مدلهای پژوهش، از روش گشتاور تعمیم یافته (GMM) دو مرحلهای آرلانو و بوند، برای اجتناب از مسائل درونزایی استفاده شده است. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که عدم اطمینان، یکی از عوامل تأثیرگذار بر سرمایهگذاری شرکتهاست و هر چهار شکل عدم اطمینان (عدم اطمینان خاص شرکت، عدماطمینان بازار، عدم اطمینان مبتنی بر CAPM و عدم اطمینان اقتصادی) بر سرمایهگذاری شرکتها تأثیر مثبت و معناداری دارد. علاوهبراین، نتایج پژوهش حاکی از آن است که جریان نقدی، تأثیر عدم اطمینان خاص شرکت و عدم اطمینان اقتصادی بر سرمایهگذاری را تشدید میکند و تأثیر عدم اطمینان بازار و عدم اطمینان مبتنی بر CAPM بر سرمایهگذاری را کاهش میدهد؛ بنابراین، میزان سرمایهگذاری شرکتها، هم به عدم اطمینان شرکت و هم به میزان جریان نقدی شرکت بستگی دارد. نتیجهگیری: نتایج پژوهش با تأیید دیدگاههای اختیار واقعی رشد و تابع محدب درآمد نهایی سرمایه و همچنین، عدم تأیید دیدگاههای اختیار واقعی انتظار و ساختار بازار و فناوری تولید، نشان میدهد که افزایش در عدم اطمینان، سبب ترغیب سرمایهگذاری میشود؛ زیرا یک تصمیم سرمایهگذاری زودهنگام، میتواند با کسب فرصتهای رشد نسبت به سایر رقبا، مزایای رقابتی را افزایش دهد. علاوهبراین، تصمیمهای سرمایهگذاری زودهنگام، میتواند به شرکت کمک کند تا سهم بازار خود را افزایش دهد و منفعت بیشتری کسب کند. به عبارتی، ریسک بیشتر، سرمایهگذاری بیشتر و بنابراین سرمایهگذاری مجدد بیشتر است؛ زیرا هرچقدر ریسک بیشتر باشد، بازده مورد انتظار سرمایهگذاری بیشتر خواهد بود و در نتیجه به سرمایهگذاری مجدد بیشتری منجر میشود.
