زمانسنجی ورود به بازار سهام و اثر تمایلی سرمایهگذاران
نویسندگان
1 استادیار، گروه بازارها و نهادهای مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه بازارها و نهادهای مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد، گروه مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/frj.2024.378438.1007618چکیده
هدف: پژوهش حاضر به بررسی وجود و شدت اثر تمایلاتی در میان سرمایهگذاران حقیقی در بازار سهام میپردازد. اثر تمایلاتی به تمایل سرمایهگذاران برای فروش سهام در سود (سهام برنده) و نگهداری سهام در زیان (سهام بازنده) اشاره دارد. این سوگیری رفتاری میتواند به تصمیمگیریهای نادرست در بازار منجر شود و سودآوری سرمایهگذاران را کاهش دهد. هدف اصلی این مطالعه، تحلیل عوامل تأثیرگذار بر این رفتار و بررسی ارتباط میان شرایط بازار و زمانبندی ورود سرمایهگذاران به بازار با شدت این اثر است. بهطور خاص، این پژوهش بهدنبال پاسخ به این سؤال است که آیا شرایطی مانند بازده بازار، نوسانها و عدمقطعیت اقتصادی میتواند تمایل به اثر تمایلاتی را در میان سرمایهگذاران افزایش دهد یا خیر. این مطالعه بر این فرضیه استوار است که سرمایهگذارانی که در شرایطعدم اطمینان و نوسانهای بالای بازار وارد میشوند، به نشان دادن اثر تمایلاتی تمایل بیشتری خواهند داشت.روش: در این پژوهش از دادههای معاملاتی دقیق مرتبط با سرمایهگذاران حقیقی استفاده شده است. این دادهها شامل سوابق معاملاتی نظیر تاریخ، جهت، قیمت و حجم هر معامله و همچنین اطلاعات شخصی سرمایهگذاران شامل سن، جنسیت، تجربه معاملاتی و موجودی حساب است. برای تحلیل اثر تمایلاتی و بررسی شدت آن در میان سرمایهگذاران حقیقی، از روش تجزیهوتحلیل بقا و مدل رگرسیون استفاده شده است. روش تجزیهوتحلیل بقا، به محققان اجازه میدهد تا زمانهای ورود سرمایهگذاران به بازار و تأثیر آن بر رفتارهایشان را در طول زمان بررسی کنند. همچنین، مدل رگرسیون برای بررسی ارتباط میان متغیرهای مرتبط با بازار و متغیرهای شخصی سرمایهگذاران با شدت اثر تمایلاتی بهکار گرفته شده است. این مدلها به پژوهشگران کمک میکنند تا رابطه بین نوسانهای بازار، بازده بازار و سایر عوامل اقتصادی با تصمیمگیریهای احساسی سرمایهگذاران را بررسی کنند.یافتهها: نتایج تحلیلها نشان میدهد که سرمایهگذاران حقیقی که در ابتدای ورود به بازار با شرایطی مانند بازده پایین بازار، نوسانهای بالا و عدمقطعیت اقتصادی مواجه میشوند، به نشان دادن اثر تمایلاتی تمایل بیشتری دارند. به عبارت دیگر، این سرمایهگذاران در دورههایی که بازار تحت تأثیر نوسانهای شدید وعدم قطعیتهای اقتصادی قرار دارد، بیشتر به نگهداری سهام بازنده و فروش سهام برنده تمایل دارند. این موضوع نشان میدهد که شرایط بازار بهشدت بر تصمیمگیریهای احساسی و غیرمنطقی سرمایهگذاران تأثیرگذار است. سرمایهگذاران در دورههایعدم قطعیت اقتصادی، بیشتر به تصمیمگیریهای رفتاری مبتنی بر ترس و اضطراب روی میآورند که به کاهش بازده کلی آنها منجر میشود. علاوهبراین، یافتهها نشان میدهد که تجربه معاملاتی و سایر ویژگیهای شخصی سرمایهگذاران، نظیر سن و جنسیت نیز میتواند بر شدت اثر تمایلاتی تأثیرگذار باشد.نتیجهگیری: این پژوهش نشان میدهد که اثر تمایلاتی، نه تنها در میان سرمایهگذاران حقیقی وجود دارد، بلکه شدت این تأثیرها ممکن است با توجه به شرایط بازار و ویژگیهای فردی سرمایهگذاران متفاوت باشد. بهطور خاص، سرمایهگذاران در دورههایی که با بازده پایین بازار، نوسانهای بالا یا عدمقطعیت اقتصادی مواجهند، تمایل بیشتری به نشان دادن این اثر دارند. این نتایج میتواند به سرمایهگذاران و سیاستگذاران بازارهای مالی کمک کند تا درک بهتری از تأثیر عوامل رفتاری بر تصمیمگیریهای سرمایهگذاری داشته باشند و در نتیجه، استراتژیهای بهتری برای مدیریت رفتارهای احساسی سرمایهگذاران اتخاذ کنند. علاوهبراین، پژوهش حاضر بر اهمیت آموزش و آگاهیبخشی به سرمایهگذاران در زمینه تأثیرهای ناشی از سوگیریهای رفتاری در تصمیمگیریهای مالی تأکید میکند تا از تصمیمات غیرمنطقی و زیانبار در بازار جلوگیری شود.