فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از مواد اصلاح‌کننده می‌تواند موجب کاهش اثرات تنش‌های محیطی در گیاهان ‌شود. هدف از این مطالعه بررسی اثر اسید سالیسیلیک و زئولیت در کاهش تنش قلیائیت درگیاه دارویی سیاهدانه Nigella sativa L.)) بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در گلخانه دانشگاه رازی، کرمانشاه انجام شد. تیمار‌های آزمایشی شامل قلیائیت (در سه سطح 0، 50 و 100 میلی مولار از نمک بی‌کربنات سدیم)، اسید سالیسیلیک (در سه سطح 0، 5/0 و 1 میلی مولار) و زئولیت (در سه سطح 0، 25/0 و 5/0 درصد وزنی) بودند. نتایج نشان داد، که اثرهای اسید سالیسیلیک و زئولیت بر بیشتر ویژگی‌های رشدی گیاه تحت تنش قلیائیت معنی‌دار بود (P ≤0.01). بیشترین مقدار پرولین (65/12 میکرومول بر ‌گرم) و قندهای محلول (2/0 میلی‌گرم بر گرم) در شرایط تنش شدید قلیائیت و بدون کاربرد اسید سالیسیلیک و زئولیت به­دست آمد. همچنین، بیشترین ارتفاع گیاه (6/24 سانتی‌متر)، طول ریشه (5/19 سانتی‌متر)، جرم خشک شاخساره (78/0 گرم) و سطح برگ (47/22 سانتی‌مترمربع) در شرایط بدون قلیائیت و کاربرد 1 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک و 5/0 درصد زئولیت به‌دست آمد. به­طورکلی، کاربرد اسید سالیسیلیک به عنوان یک هورمون گیاهی و زئولیت به عنوان یک ماده اصلاحی در خاک، یک راهکار مناسب و ارزان در راستای کاهش اثرات تنش قلیائیت در گیاه سیاهدانه است.