ارزیابی و اولویت بندی ریسک با استفاده از رویکرد ترکیبی نوین تصمیم گیری بر مبنای FMEA در محیط فازی (مطالعه موردی: پروژه کتابخانه مرکزی اراک)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت ساخت، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
3 گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
4 استادیار، گروه مهندسیعمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
5 استادیار، گروه مهندسیعمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
doi
10.22065/jsce.2021.221971.2092چکیده
ارزیابی و اولویتبندی ریسک، از مهمترین مولفههای مدیریت ریسک در هر سازمان است. تکنیک تحلیل حالات و آثار شکستها (FMEA) یکی از متداولترین تکنیکها برای ارزیابی و اولویتبندی ریسکهای متعدد میباشد. علیرغم کاربردهای گسترده این روش در زمینههای مختلف با برخی از کاستیها همراه است که میتواند منجر به نتایج غیرواقعی شود. در مطالعه حاضر، به منظور برطرف نمودن کاستیهای تکنیک متداول FMEA، یک رویکرد ترکیبی نوین تصمیمگیری در سه مرحله پیشنهاد شده است. در مرحله اول، براساس پیشینه پژوهش و گروهی از متخصصان، 23 ریسک مربوط به پروژه عمرانی شناسایی و در 6 گروه شامل فنی، پویایی محیط پروژه، تعدد ذینفعان پروژه، کارفرما، مدیریت پروژه و پیمانکار دستهبندی شدند. سپس در مرحله دوم، از روش تحلیل نسبت ارزیابی وزندهی تدریجی (SWARA) تحت محیط فازی برای ارزیابی وزن معیارهای تصمیمگیری استفاده شد. در نهایت، خروجی فازهای قبلی به عنوان مبنایی برای اولویتبندی رویدادهای متعدد ریسک با استفاده از روش ارزیابی تولید وزنی تجمعی (WASPAS) تحت محیط فازی بکارگرفته شد. برای نشان دادن مزایای بالقوه و کاربرد رویکرد ترکیبی پیشنهادی در یک مطالعه موردی اجرا و پیادهسازی گردید. نتایج بدست آمده حاصل از رویکرد ترکیبی نوین تصمیمگیری بر مبنایFMEA نشان میدهد که عملکرد پائین نیروی انسانی، ارتباط و همکاری ضعیف پیمانکار با سایر گروهها، عدم مدیریت مناسب توسط پیمانکار در رابطه با مسائل مالی، حمایت تامینکنندگان و زیرمجموعههای آن و عدم هماهنگی منابع انسانی مرتبط به عنوان مهمترین ریسکها در پروژه کتابخانه مرکزی هستند. همچنین پس از انجام آزمون صحتسنجی و تحلیل حساسیت مشخص شد که روش پیشنهادی معتبر بوده و میتواند اطلاعات ارزشمند و موثری در کمک به مدیریت ریسک پروژههای عمرانی فراهم نماید.