ارزیابی تاثیر طول حفره زیرسطحی بر انتشار امواج رایلی جهت شناسایی مرز دور و نزدیک حفره

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه صنعتی شیراز

2 استادیار گروه مهندسی عمران، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی،، شهرکرد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوتکنیک گروه عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22065/jsce.2021.299727.2530
چکیده

شناسایی زیرسطحی در مواردی نیاز به آزمایشات لرزه‌ای دارد به خصوص زمانی که هدف، شناسایی ناهنجاری در محل مورد نظر باشد، شناسایی و تعیین ابعاد این ناهنجاری ها از این بابت مورد اهمیت است که ممکن است این حفرات دارای اندازه قابل توجه و در نزدیکی سطح زمین باشند و با اعمال بارگذاری و یا هر گونه تغییرات دیگری در محیط خاک موجب ایجاد خطرات جبران ناپذیری گردد. از روش های لرزه ای می‌توان جهت شناسایی قنات، اکتشافات معدنی، نفت و گاز نیز بهره گرفت. .با توجه به روش های گوناگون شناسایی ناهنجاری های زیرسطحی، در این مقاله از روش تحلیل چند ایستگاهی امواج سطحی استفاده شده است که بسیار سریع و مقرون به صرفه می باشد. در این راستا با شبیه سازی در محیط نرم افزار اجزا محدود اباکوس تاثیر ابعاد طولی حفره های کم عمق زیرسطحی مورد ارزیابی واقع شده است. حفره ها به طول های متفاوت در زیر سطح زمین قرار گرفته اند و میدان امواج در فضای زمان-فاصله و منحنی پراکندگی و نمودار ها در فضای فرکانس-فاصله بعد از فیلتر بررسی شده اند. نتایج به دست آمده در حوزه زمان-فاصله نشان دادند برای حفره به طول 2، 4، 6 و 8 متر امواج بازگشتی متناسب با افزایش طول حفره، از مرز دور و مرز نزدیک حفره با فاصله زمانی بیشتری از همدیگر منتشر می شوند و می توان مرز های طولی حفره را از طریق امواج بازگشتی با وضوح بیشتر بعد از فیلتر در حوزه زمان-فاصله و انرژی بیشتر در فضای فرکانس-فاصله شناسایی نمود.