فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 در حوزه کشاورزی و در ارزیابی عملکرد گیاهان زراعی و باغی از شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی آب (WPPa)، بهره‌وری اقتصادی آب (WPEa)، شکاف بهره‌وری فیزیکی (WPGP) و اقتصادی آب (WPGe) استفاده می‌شود. در شاخص WPPa  قیمت محصول و هزینه‌های صرف شده در نظر گرفته نمی‌شود و شاخص WPEa نیز نه تنها تحت تاثیر تورم و سیاست تنظیم بازار قرار می‌گیرد، بلکه اثر خاک و اقلیم، در مقدار آن دخالت داده نمی‌شود. شاخص‌های  WPGPو WPGe هم به دلیل تفاوت در ماهیت عملکرد گیاهان مختلف، ارزیابی دقیقی از بهره‌وری آب گیاهان ارائه نمی‌دهد. معرفی شاخصی که معایب مذکور را نداشته باشد، ضروری به نظر می‌رسد. در این پژوهش شاخص بهره‌وری نسبی اقتصادی آب معرفی، و برای هر یک از عوامل موثر بر تولیدات کشاورزی شامل خاک، گیاه، اقلیم، مدیریت آبیاری و تورم ارزیابی و با شاخص‌های WPPa، KWPp WPEa، WPGP و WPGe مقایسه شد. نتایج نشان داد که شاخص بهره‌وری نسبی اقتصادی آب، بر خلاف سایر شاخص‌ها، متناسب با توان تولید خاک و اقلیم منطقه و هر نوع مدیریت به‌زراعی و بدون اثرپذیری از ماهیت متفاوت عملکرد گیاهان زراعی، تورم (اقتصاد)، بهره‌وری آب را در گیاهان مختلف ارزیابی می-کند. چون در شاخص KWPe، بهره‌وری آب هر گیاه، بر اساس شرایط پتانسیل برآورد می‌شود لذا با این شاخص می‌توان بهره‌وری گیاهان مختلف در مناطق مختلف را با هم مقایسه کرد. به‌طوری‌که شاخص WPGe میانگین بهره‌وری آب برای گندم و جو در خاک‌های مختلف را مساوی ( toman/m33973) برآورد نمود ولی شاخص KWPe در همین شرایط، بهره‌وری آب گندم و جو را به‌ترتیب  67/0 و 33/0 برآورد نمود. همچنین شاخص KWPp  بهره‌وری آب گندم و ذرت را برابر 42/0 تخمین زد، در حالی‌که شاخص KWPe  به دلیل بالا بودن قیمت ذرت نسبت به گندم، برای این دو محصول به‌ترتیب مقادیر 36/0 و 4/0 را برآورد نمود.