تأثیر ویژگیهای شرکت بر ارتباط بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی
نویسندگان
1 دکتری، گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری و مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
doi
10.22059/frj.2023.331857.1007245چکیده
هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی ارتباط بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی با تأکید بر نقش ویژگیهای شرکت، در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این مطالعه میکوشد تا ادبیات مدیریت سرمایه در گردش را بدین شرح پیش ببرد: یک) برخلاف اغلب مطالعات قبلی که رابطۀ بین مدیریت سرمایه در گردش و عملکرد شرکت را بررسی کردهاند، این مطالعه تأثیر تأمین مالی سرمایه در گردش بر عملکرد شرکت را با استفاده از یک تابع درجۀ دوم بررسی میکند. دو) این مطالعه بهصورت تجربی تأثیر ویژگیهای شرکت (اندازۀ شرکت، اهرم مالی و محدودیت مالی) را بر ارتباط بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد شرکت آزمون میکند.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت همبستگی از نوع علّی است. در این پژوهش برای جمعآوری اطلاعات مرتبط با مبانی نظری، از روش کتابخانهای استفاده شده است. برای دستیابی به اهداف پژوهش، از دادههای ۱۰۳۴ سال ـ شرکت طی دوره زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ استفاده شد. همچنین، برای برازش مدلهای پژوهش، از روش گشتاور تعمیمیافته (GMM) دو مرحلهای آرلانو و بوند، برای اجتناب از مسائل درونزایی استفاده شد.یافتهها: بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی، رابطۀ غیرخطی U شکل وجود دارد و اندازۀ شرکت، اهرم مالی و محدودیت مالی، بر ارتباط بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی تأثیر دارد. به عبارتی با تغییر اندازۀ شرکت، اهرم مالی و محدودیت مالی، سطح نقطۀ سربهسر تغییر پیدا میکند. همچنین، ارتباط بین تأمین مالی سرمایه در گردش و عملکرد مالی در شرکتهای بزرگ، اهرم بالا و محدودیت مالی بالا، بهشکل U معکوس است؛ با این حال، این رابطه برای شرکتهای کوچک، اهرم پایین و محدودیت مالی پایین بهشکل U است.نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که تأمین مالی سرمایه در گردش، یکی از عوامل تأثیرگذار بر عملکرد مالی شرکتهاست و مدیران شرکتها در تصمیم تأمین مالی سرمایه در گردش، الزاماً از استراتژی مشابهی استفاده نمیکنند. مدیران شرکتهای کوچکی که اهرم پایین و محدودیت مالی پایین دارند با پیروی از استراتژی تهاجمی در تأمین مالی سرمایه در گردش و مدیران شرکتهای بزرگی که اهرم بالا و محدودیت مالی بالایی دارند با پیروی از استراتژی تدافعی در تأمین مالی سرمایه در گردش، میتوانند عملکرد شرکت را افزایش دهند؛ به این معنا که وقتی شرکتها بخش زیادی از نیازهای سرمایه در گردش خود را از طریق وام کوتاهمدت تأمین میکنند، عملکرد شرکت بهبود پیدا میکند؛ اما وقتیکه بخش کوچکی از نیازهای سرمایه در گردش از طریق وام کوتاهمدت تأمین میشود، عملکرد شرکت کاهش مییابد. به عبارتی، استفاده از استراتژی تهاجمی سرمایه در گردش، میتواند عملکرد شرکت را افزایش دهد، بدون اینکه بر عملکرد شرکت تأثیر منفی بگذارد؛ اما استراتژی تدافعی ممکن است بهطور مناسب عملکرد شرکتها را افزایش ندهد.