بررسی تحلیلی ساختار نمونه های آسفالتن متعلق به نفت مخزن سازند سروک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی نفت، دانشکده‌ مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران

2 استاد، گروه مهندسی نفت، دانشکده‌ مهندسی نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران

3 استادیار، دانشکده مهندسی نفت؛ دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان

doi
10.30479/jmre.2020.12298.1358
چکیده

آسفالتن، سنگین‌ترین برش نفت خام است که رسوب آن همواره یک مشکل جدی در صنعت نفت محسوب می‌شود. این ترکیبات، ساختارهای آروماتیکی متنوعی دارد و مطالعات اخیر نشان می‌دهد که بررسی این ساختار در خصوص درک رفتارهای رسوبی آسفالتن‌ها بسیار موثر است. هدف اصلی نوشتار حاضر بررسی ارتباط بین ساختار آسفالتن و رفتار آن در مخزن است. در این مقاله از دو نمونه نفت مرده سازند سروک متعلق به میادین هندیجان و سیری- دی استفاده شده است. آسفالتن این نمونه‌های نفتی پس از جداسازی، تحت آنالیزهای پراش پرتو ایکس، طیف‌سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز و طیف‌سنجی پراکندگی انرژی پرتو ایکس قرار گرفته‌اند. نتایج حاصل نشان می‌دهد که آسفالتن میدان هندیجان ابعاد ساختاری بزرگتری از آسفالتن میدان سیری- دی دارد. علاوه بر این، مقادیر آروماتیسیتی محاسبه شده با هر دو روش پراش پرتو ایکس و طیف‌سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز نیز مبین این مطلب است که نمونه هندیجان آروماتیسیتی بیشتری دارد. آنالیز نیمه کمی عناصر موجود در نمونه‌های آسفالتنی نیز مشخص می‌کند که نمونه هندیجان دارای مقادیر نیتروژن، اکسیژن و فلزات بیشتری است. از آنجا که بزرگی ابعاد ساختاری و بیشتر بودن مقادیر آروماتیسیتی و قطبیت، مستقیما با فرآیند رسوب آسفالتن در  مخزن در ارتباط است، می‌توان چنین نتیجه گرفت که احتمال وقوع پدیده رسوب مخزنی در نمونه هندیجان بیشتر از نمونه سیری- دی است.