شناخت منشأ کانی‌های تیتانومگنتیت وانادیم‌دار عطائیه در جنوب باختر مشهد با روش‌های SEM ،XRM و EPMA

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2018.96076.1237
چکیده

کانسار پلاسری عطائیه در جنوب باختر مشهد و در شمال خاور میکروپلیت ایران مرکزی قرار دارد. مطالعه مقاطع نازک و صیقلی نشان داد که کانی‌های موجود در کانسار پلاسری VTM (تیتانومگنتیت وانادیم‌دار) از نظر فراوانی به ترتیب مگنتیت، تیتانومگنتیت، هماتیت و ایلمنیت می‌باشند. همچنین مطالعات پتروگرافی مشخص کرد که واحدهای گابرویی و اولترامافیکی بیشترین مقدار کانی‌های فلزی را دارند. بررسی‌های کانه‌نگاری و تجزیه‌های SEM-EDX ،EPMA و XRM بر روی کانسار پلاسری و سنگ منشأ آن نتایج جالب توجهی را نشان داده است. مطالعات میکروسکوپ الکترونی SEM نشان داد که گرچه سکانس افیولیتی به عنوان منشأ این کانسار محسوب می‌شود اما در طی تبلور ماده مذاب در درجه حرارت‌های بالا، ابتدا محلول جامد کاملی بین تیتانومگنتیت و ایلمنیت در بالاتر از 1100 تشکیل شده که با کاهش دما و پیشرفت تفریق در بالاتر از دماهای 600  فازهای ایلمنیت و مگنتیت به صورت تیغه‌های اکسلوشنی از یکدیگر تفکیک و در عین حال از فاز تیتانومگنتیت جدا گردیده‌اند. با تداوم تبلور، تیتانیم و وانادیم در سنگ‌های گابرویی وارد فازهای ایلمنیتی و تیتانومگنتیتی می‌شوند. آنالیزهای EPMA که بر روی واحدهای گابرویی انجام شده نشان داد که این واحدها منشأ Ti و V برای تأمین واحدهای پلاسری بوده است.