تأثیر آبیاری با پساب مغناطیسی بر خصوصیات شیمیایی خاک، بهره‌وری آب و جذب فلزات سنگین ذرت

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زارعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2023.357365.669477
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی اثرات استفاده از پساب تصفیه‌شده مغناطیسی بر خصوصیات شیمیایی و فلزات سنگین خاک و بهره‌وری آب و جذب فلزات سنگین گیاه ذرت انجام شده است. برای انجام پژوهش، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در دو فصل کشت (سال‌های 1400 و 1401) در شهرستان بابلسر انجام شده است. تیمارها شامل آبیاری با آب چاه، آبیاری با اختلاط 25 درصد پساب و 75 درصد آب چاه، آبیاری با اختلاط 50 درصد پساب و 50 درصد آب چاه، آبیاری با اختلاط 75 درصد پساب و 25 درصد آب چاه و آبیاری با 100 درصد پساب در شرایط اعمال میدان مغناطیسی و بدون میدان مغناطیسی بود. نتایج نشان داد که اثر آب آبیاری و اختلاط آب و پساب بر هدایت الکتریکی، املاح و فلزات سنگین خاک در عمق‌های مختلف در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. به طور متوسط، آبیاری با آب مغناطیسی باعث کاهش 05/33 درصدی هدایت الکتریکی، کاهش 45/37 درصدی سرب و کاهش 28/65 درصدی مقدار کادمیوم خاک شد. نتایج بهره‌وری آب ذرت نشان داد که اثر آب آبیاری و اختلاط آب و پساب بر بهره‌وری‌های بیولوژیکی، فیزیکی، علوفه تر و علوفه خشک معنی‌دار شد و مقادیر بهره‌وری‌های بیولوژیکی و فیزیکی، علوفه تر و خشک را به‌ترتیب 51/11، 92/10، 78/12 و 6/14 درصد نسبت به پساب غیرمغناطیسی افزایش داد. همچنین با استفاده از آب مغناطیسی غلظت فلزات سرب، کادمیوم، روی و نیکل در دانه گیاه ذرت به‌ترتیب 84/19، 76/19، 48/15 و 01/23 درصد کاهش یافت. استفاده از فناوری مغناطیسی، امکان بهره‌برداری بهینه از آب‌های غیرقابل استفاده را فراهم می‌کند و باعث افزایش عملکرد و بهره‌وری گیاهان می‌شود. همچنین، این فناوری می‌تواند در کاهش تجمع فلزات سنگین در خاک و گیاه ذرت با استفاده از پساب‌ها مؤثر باشد.