فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیش تیمار با محلول حاوی عناصر غذایی مانند روی سبب جوانه‌زنی سریع و سبز شدن یکنواخت و استقرار موفقیت‌آمیز گیاه زراعی در هر دو شرایط تنش و بدون تنش محیطی می‌شود. بدین منظور آزمایش حاضر به منظور بررسی تاثیر پیش تیمار بذر با عنصر روی بر تغییرات عناصر پرمصرف و کم‌مصرف دورن بذر، خصوصیات مورفولوژیکی نشا و جذب عناصر پرمصرف و کم‌مصرف توسط گیاهچه برنج رقم هاشمی طراحی و اجرا شد. آزمایش حاضر در قالب دو آزمایش آزمایشگاهی و یک آزمایش گلدانی در هوای آزاد در طی سال زراعی 1400 در موسسه تحقیقات برنج کشور در رشت اجرا شد. آزمایش آزمایشگاهی اول و دوم در قالب طرح کاملاً تصادفی با عامل آزمایشی پیش تیمار بذر با سولفات روی در چهار سطح شامل بدون پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی یا شاهد، پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 6 ساعت، پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 12 ساعت و پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 24 ساعت  در سه تکرار اجرا شد. در آزمایش گلدانی علاوه بر عامل آزمایشی دو آزمایش اول، نوع خاک در دو سطح (خاک با کمبود روی (Zn<2mgkg-1) و خاک بدون کمبود روی (Zn>2mgkg-1)) و محلول پاشی با روی کلات شده با اسید‌آمینه گلایسین در دو سطح (بدون محلول پاشی و محلول پاشی با کود روی کلات شده با اسید آمینه گلایسین به میزان 1 کیلوگرم در هکتار در (حداکثر پنجه‌زنی، آبستی و آغاز رسیدن دانه). بیشترین میزان افزایش در سرعت جوانه‌زنی (290 درصد) و کاهش در زمان رسیدن به 10، 50 و 90 درصد حداکثر جوانه‌زنی (به ترتیب 28/2، 49/2 و 47/2 برابر) نسبت به شاهد ناشی از کاربرد پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 12 ساعت و بیشترین مقدار افزایش در عنصر روی در بذر برنج رقم هاشمی (5/17 برابر) نسبت به شاهد نیز ناشی از کاربرد پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 24 ساعت بود. بیشترین میزان تاثیر مثبت و افزایشی در طول ساقه‌چه و ریشه‌چه ناشی از کاربرد پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 6 ساعت بود که نسبت به شاهد به ترتیب سبب افزایش حدود 26 و 19 درصدی این صفات شدند. هچنین بیشترین میزان تاثیر بر مقدار عنصر روی در اندام هوایی و ریشه گیاهچه برنج ناشی از کاربرد پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت 24 ساعت بود که نسبت خاک بدون کمبود روی به ترتیب  271 و 291 درصد و نسبت به خاک با کمبود روی به ترتیب 227 و 251 درصد افزایش داشتند. با توجه به نتایج این پژوهش، پیش تیمار بذر با محلول 5 در هزار سولفات روی به مدت شش ساعت می تواند به‌عنوان یکی از روش‌های موثر مصرف عناصر کم مصرف در کنار سایر روش‌های مصرف کودهای کم مصرف برای تولید گیاهچه قوی توسط کشاورزان شالیکار مورد استفاده قرارگیرد.