ایدههای برتر در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت مالی، مؤسسه پژوهشهای پیشرفته تهران (TeIAS)، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه اقتصاد، مؤسسۀ پژوهشهای پیشرفته تهران (TeIAS)، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.
doi
10.22059/frj.2023.354273.1007436چکیده
هدف: بخشی از معاملات انجام شده در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که با انگیزۀ سودآوری بیشتر از شاخص و بر مبنای تحلیلهای کارشناسانه صورت میگیرد، ایدههای برتر نامیده میشود. بر مبنای ادبیات مربوطه، در این پژوهش، بهمنظور شناسایی ایدههای برتر، از چهار معیار مختلف استفاده میشود. پژوهش حاضر با مقایسۀ عملکرد ایدههای برتر شناسایی شده با معیارهای فوق، مناسبترین معیار را بهمنظور شناسایی ایدههای برتر معرفی میکند و نشان میدهد که ایدههای برتر به نسبت سایر سهام موجود در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، بازدهی بیشتری ایجاد میکنند.روش: بر اساس ادبیات مربوطه، در این پژوهش از چهار معیار مختلف برای شناسایی ایدههای برتر استفاده میشود. معیارهای مذکور عبارتاند از: «معاملات مشترک تحت مدیریت واحد»، «بیشترین انحراف وزنی»، «خرد جمعی» و «معاملات نوآورانه». معیار معاملات مشترک تحت مدیریت واحد که توسط پومورسکی (۲۰۰۹) مورد مطالعه قرار گرفت، شامل معاملاتی بوده است که در دوره زمانی یکسان توسط صندوقهایی که تحت مدیریت شرکتی واحد هستند، اجرا میشوند. معیار بیشترین انحراف وزنی که توسط آنتوان و همکاران (۲۰۲۱) بهکار برده شده، شامل سهامی است که در پرتفوی هر صندوق، در مقایسه با پرتفوی هموزن بازار، بیشترین انحراف وزنی را دارد. معیار خرد جمعی که توسط جیانگ و همکاران (۲۰۱۴) معرفی شده، عبارت است از میانگین انحراف وزنی هر سهم از پرتفوی هموزن بازار، در میان تمامی صندوقها که بهعنوان معیاری از خرد جمعی مدیران صندوقها در نظر گرفته میشود. معاملات نوآورانه که توسط لانتوشنکو (۲۰۰۹) ذکر شده، عبارت است از معاملات کاملاً جدید هر صندوق، بهنحوی که صندوق سابقه انجام معامله مذکور را نداشته باشد. برای محاسبه عملکرد ایدههای برتر، پرتفویی واحد از آنها تشکیل میشود. ایدههای برتر وارد پرتفوی مذکور شده و پس از یک ماه خارج میشوند. در نهایت عملکرد این پرتفو با استفاده از آلفای محاسبه شده در مدلهای CAPM، فاما ـ فرنچ و کارهارت بررسی میشود.یافتهها: با مقایسه عملکرد پرتفوی ایجاد شده بر اساس معیارهای ذکر شده، معاملات مشترک انجام شده توسط صندوقهایی که تحت مدیریت شرکتی واحد قرار دارند، بهعنوان مناسبترین معیار برای احصای ایدههای برتر معرفی میشوند. همچنین، نتایج نشان میدهد که پرتفوی متشکل از ایدههای برتر آلفایی، معادل ۴ تا 1/5 درصد با آماره T معادل 641/2 تا 329/5 ایجاد میکند. میکند. در ادامه نیز نشان داده شد که این بازدهی، از رفتار جمعی صندوقها نشئت نمیگیرد.نتیجهگیری: نتایج بهدست آمده نشان میدهد که ایدههای برتر شناسایی شده توسط معیار معاملات مشترک تحت مدیریت واحد، از جنبۀ سه مدل CAPM، فاما ـ فرنچ و کارهارت، از منظر اقتصادی و آماری عملکردی قابل قبول دارند؛ زیرا میتوان گفت این معیار مستقل از عاملهای ارزش بازار (HML)، اندازه سهم (SMB) و مومنتوم (UMD) توانایی شناسایی معاملاتی با بازدهی بالاتر از شاخص را دارد. بهطور خاص، معاملات مشترک انجام شده در صندوقهای تحت مدیریت واحد، مناسبترین معیار جهت شناسایی ایدههای برتر در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک ایران هستند.