جستوجوی اطلاعات مالی و غیر مالی و مدیریت هیجان خشم و ترس در سرمایهگذاران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22059/frj.2024.360727.1007477چکیده
هدف: در بازار سرمایه ایران، سرمایهگذاران برای تصمیمگیری، اطلاعات مورد نیاز خود را از منابع مختلفی بهدست میآورند. از طرفی، تصمیمگیری افراد از هیجانهای مختلف تأثیر میپذیرد که آن از پیچیدهترین مسائل روانشناختی محسوب میشود. هیجان سرمایهگذاران بر چگونگی رفتار و تصمیمگیری آنها تأثیر گذاشته و رفتار هیجانی آنها، بازار سرمایه را دچار روند غیرعقلایی کرده است. هدف این پژوهش، بررسی هیجان سرمایهگذاران و اثر آن بر جستوجوی اطلاعات با نقش متغیر تعدیلگر توانایی مدیریت هیجان است.روش: این پژوهش از منظر نتیجه، کاربردی است و نتایج آن میتواند مورد استفاده پژوهشگران و سرمایهگذاران قرار گیرد. از لحاظ روش، توصیفی و از نظر منطق اجرا، قیاسی ـ استقرایی است. همچنین از لحاظ بُعد زمانی، در زمرۀ پژوهشهای مقطعی به شمار میرود. این پژوهش، از نظر نوع داده کمّی و بهروش سناریونویسی انجام شده است. ابزار جمعآوری اطلاعات، پرسشنامههای استاندارد بوده است. همچنین تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و با نرمافزارهای اسپیاساس و اسمارت پیالاس انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه سرمایهگذارانی تشکیل داده است که در سال ۱۴۰۱ در کشور مشغول به فعالیت بودند. روش نمونهگیری هدفمند و غیراحتمالی بود و افراد نمونه از میان سرمایهگذاران در دسترس انتخاب شد. روش اجرای این پژوهش به این صورت بوده است که در مرحله اول، از شرکتکنندگان خواسته شد که در مورد سرمایهگذاری در دو شرکت مختلف تصمیمگیری کنند. بعد از اینکه شرکتکنندگان از دو گزینۀ سرمایهگذاری مطلع شدند، اطلاعاتی دربارۀ شرکت مدنظر به آنها ارائه و از آنها درخواست شد که در خصوص سرمایهگذاری تصمیم بگیرند. اطلاعات مربوط به سرمایهگذاری در سهام عبارت بود از: شرح عملیات شرکت، خلاصه اطلاعات مالی سال گذشته و دادههای مالی مربوط به سه ماهۀ اول و دوم سال جاری و پیشبینی اجماع تحلیلگران برای سود هر سهم شرکت برای سه ماهه آینده و سال جاری.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که هیجان ترس، بر رفتار سرمایهگذاران در زمان جستوجوی اطلاعات، تأثیر مثبت و معناداری دارد. از طرفی، شواهدی از اثر منفی و معنادار هیجان خشم بر رفتارسرمایهگذاران در زمان جستوجوی اطلاعات بهدست آمد. همچنین، نتایج از رد شدن اثر تعدیلکنندگی مدیریت هیجان، بر رابطه بین هیجان ترس و رفتار سرمایهگذاران در زمان جستوجوی اطلاعات حکایت میکند؛ در حالیکه اثر تعدیلکنندگی مدیریت هیجان بر رابطه بین هیجان خشم و رفتار سرمایهگذاران در زمان جستوجوی اطلاعات مثبت و معنادار است.نتیجهگیری: با توجه به این پژوهش، میتوان دریافت که هیجان ترس و خشم سرمایهگذاران بر جستوجوی اطلاعات تأثیرگذار است، در واقع زمانی که شخص از موضوع تصمیم و نتیجۀ آن بترسد، به اطلاعات اضافی برای کسب اطمینان بیشتر نیاز پیدا میکند و بهاصطلاح با محافظهکاری بیشتر تصمیمگیری میکند. از طرف دیگر، سرمایهگذارانی که هیجان خشم را تجربه میکنند، نسبت به افراد دیگر تمایل کمتری به تقاضا برای اطلاعات جدید دارند و اطلاعات بهدستآورده را کمتر پردازش میکنند و در نهایت، به تصمیمگیری عجولانه اقدام میکنند.