شناسایی تهدیدات بعد اقتصادی امنیت ملی و راهکارهای مقابله با آن ها از منظر پدافند غیرعامل و ارائه الگوی بهینه

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی امیرکبیر

2 دانشگاه صنعتی شریف

3 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی تهدیدات بُعد اقتصادی امنیت ملی و راهکارهای مقابله با آن‌ها از منظر پدافند غیرعامل در جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر اهداف، کاربردی، از نظر داده، آمیختۀ اکتشافی و از نظر نوع مطالعه، الف؛ پیمایش مقطعی و ب؛ مبتنی بر نوع دلفی است. نمونۀ آماری پژوهش در بخش کیفی و با رویکرد نمونه ‎ گیری هدفمند، 30 نفر از خبرگان حوزۀ پدافند غیرعامل و امنیت ملی بودند که نظرات آن‌ها به روش دلفی و در سه مرحله جمع‌آوری گردید. در انتهای بخش دلفی تعداد هشت عامل زیربنایی (مؤلفه) و 169 شاخص شناسایی شد. در بخش کمی نیز جامعۀ آماری پژوهش را کارکنان سازمان پدافند غیرعامل، دانشجویان رشتۀ پدافند غیرعامل دانشگاه‌های فارابی و داعا و  هم ‎ چنین استادان خبره در این حوزه به تعداد 200 نفر تشکیل داده‌اند که با توجه به محدودبودن جامعۀ آماری، حجم نمونه به‌صورت تمام‌شمار درنظر گرفته شد و همۀ اعضای جامعۀ آماری به‌عنوان نمونۀ پژوهش انتخاب شدند. روایی پرسش ‎ نامه (ابزار پژوهش) از طریق روایی محتوا و روایی سازه بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. برای تعیین میزان پایایی نیز از آزمون آلفای کرونباخ با ضریب آزمون 9/0 و پایایی ترکیبی استفاده شد. ساختار عاملی شاخص‌های نهایی با استفاده از هر دو شیوۀ تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و با استفاده از نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اسمارت پلاس بررسی گردید. ابتدا برای بررسی اینکه آیا شاخص‌های تهدیدات اقتصادی و  هم ‎ چنین شاخص‌های پدافند غیرعامل در حوزۀ اقتصادی امنیت ملی در میان نمونۀ آماری پژوهش، ساختار هشت عاملی را تکرار خواهد کرد یا نه تحلیل عاملی اکتشافی با واریماکس روی داده‌ها صورت گرفت. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که می‌توان شاخص‌های شناسایی‌شده را به هفت عامل کاهش داد.  هم ‎ چنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که الگوی نهایی از برازش مطلوب ) 822/0 ( GOF = برخوردار است. ازاین‌رو، الگوی نهایی مورد تأیید قرار گرفت.