ارزیابی و مقایسه تطبیقی شبکه پایش کیفی رودخانههای ایران با کشورهای منتخب
نویسندگان
1 مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/ijswr.2023.356969.669474چکیده
ارزیابی شبکه پایش و تعیین معیارهای اصلی در ایستگاهها، گامی مؤثر در بهبود کارآیی شبکه پایش و سنجش است. در پایش بلندمدت انجام ارزیابی، آسیبشناسی و بهینهسازی به صورت متوالی؛ منجر به مدیریت صحیح دادههای خروجی، کارآمدی سیستم و سبب کاهش هزینهها میشود. البته عوامل محدودکنندهای مانند: نیازهای رو به رشد، محدودیت منابع، تبعات توسعه ناپایدار و دخالتهای گاه و بی گاه انسان در چرخه آب موجب بروز نگرانی در زمینه ﺗأمین نیازهای آبی جامعه انسانی میشوند. در این مقاله، ارزیابی شبکه پایش کیفی رودخانههای کشور با استفاده از روش تصمیمگیری چند معیاره و با انتخاب چهار معیار اصلی بررسی شد. در معیار مدیریتی و فنی در ایستگاههای پایش آب، زیرمعیار کنترل و اطمینان از کیفیت دادهها، در معیار اجتماعی زیرمعیار پارامترهای کیفیت آب، در معیار اقتصادی زیرمعیار تشخیص آلودگی و در معیار محیطزیستی زیرمعیار بهینهسازی شبکه نظارت در زمان و مکان خاص بیشترین وزن را دارند. همچنین مقایسه تطبیقی شبکه پایش ایران با شبکه پایش کشورهای منتخب نیز با استفاده از روش ضریب همبستگی اسپیرمن انجام شد. پایش بلندمدت به منظور انجام ارزیابی، آسیبشناسی و بهینهسازی بهصورت متوالی منجر به مدیریت صحیح دادههای خروجی، کارآمدی سیستم و سبب کاهش هزینهها میشود. لزوم و اهمیت انجام برنامههای پایش کیفیت منابع آب را میتوان مترادف با لزوم و ضرورت برخورداری منابع آب از کیفیت مشخص برای مصارف مختلف دانست. بدون انجام برنامههای پایش کیفی آب، اطلاع مستمر از کیفیت منابع آب و روند تغییرات آنها، برنامهریزی برای تخصیص منابع آب جهت مصارف گوناگون امکانپذیر نمیباشد. در این تحقیق، شبکه پایش ایران با شبکه پایش تایلند با ضریب 9/0 بیشترین مطابقت را دارد. با شبکه پایش امریکا، کانادا و ژاپن مطابقت نسبتا مطلوبی دارد و نهایتا کمترین میزان مطابقت با شبکه پایش آلمان بدست آمد.
