فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی عملکرد آبیاری در شرایط واقعی بهره‌برداری به‌عنوان نخستین گام در جهت بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی محسوب می‌شود. در این پژوهش، عملکرد فصلی آبیاری هلو و شلیل در شرایط واقعی بهره‌برداری از طریق پایش 24 باغ واقع در استان اردبیل (شهرستان‌های پارس‌آباد و مشگین‌شهر)، در فصل زراعی 1398-1397 مورد ارزیابی قرار گرفت. مجموع آب کاربردی و بارش موثر فصلی (I + Pe) و عملکرد میوه به‌ترتیب، بین 280 تا 1675 میلی‌متر و 00/1 تا 43/32 تن بر هکتار اندازه‌گیری شد (به‌ترتیب، با میانگین وزنی 582 میلی‌متر و 61/14 تن بر هکتار). میانگین نمایه  تأمین نسبی آبیاری (RIS) برای روش آبیاری قطره‌ای (25/1) به‌طور معنی‌داری (P < 0.05) پایین‌تر از روش آبیاری سطحی (66/1) بود. اثر سطح مهارت بهره‌بردار، کشت مخلوط درختان، فواصل کشت درختان، روش آبیاری و خسارت‌های بیماری/سرمازدگی بر نمایه‌های بهره‌وری آب معنی‌دار (P < 0.05) بود. در باغ‌های تحت کشت ارقام زودرس، دیررس و ترکیبی از ارقام زودرس و دیررس به‌ترتیب، 75، 25 و 15 درصد از آب کاربردی فصلی به‌دوره پس از برداشت میوه اختصاص یافت. خسارت بیماری/سرمازدگی موجب کاهش به‌ترتیب، 87 و 85 درصدی عملکرد میوه و نمایه بهره‌وری آب (WPI+Pe) در مقایسه با باغ‌های فاقد خسارت شدید شد. تحت محدودیت‌های فنی و اقتصادی فعلی، اکثر باغ‌های مورد مطالعه مدیریت منطقی (اما با بهره‌وری پایین) آب آبیاری را تجربه کردند. ارتقای راندمان آبیاری و عملکرد میوه، کنترل خسارت‌های بیماری/سرمازدگی و اجرای کم‌آبیاری کنترل شده در دوره‌های قبل و پس از برداشت میوه موثرترین راهکارهای بهبود نمایه‌های بهره‌وری آب در منطقه مطالعاتی است.