پژوهشی دربارۀ انسان‌شناسی اثولوجیا از منظر ملاصدرا

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/pms.2024.70573.2069
چکیده

اثولوجیا انسان‌ شناسی را در قوس نزول و قوس صعود بررسی می‌ کند در قوس نزول انسان عقلی، انسان نفسی، و انسان حسی و در قوس صعود، بازگشت این مراتب انسانی به موطن اصلی را تبیین می‌کند. مسئله این نوشتار بررسی خوانش ملاصدرا از انسان‌ شناسی اثولوجیاست. مراتب انسانی در اثولوجیا چگونه با قرائت و خوانش صدرایی از مراتب انسانی سازگار است؟ آیا می‌توان از تأثیرپذیری ملاصدرا از انسان‌ شناسی اثولوجیا سخن گفت؟ ملاصدرا در آثار مختلف مانند اسفار، شواهد الربوبیه، مفاتیح الغیب و تفسیر قرآن کریم انسان‌ شناسی اثولوجیا را انعکاس داده است. ملاصدرا با مبانی فلسفی-اسلامی خود یعنی حرکت جوهری، و تشکیک وجود و نفس واحده و نگاه قرآنی به مسئلۀ انسان، انسان‌ شناسی اثولوجیا را در مراحل قوس نزول و صعود تبیین کرده است؛ درواقع بازخوانی ملاصدرا از انسان‌ شناسی اثولوجیا بازخوانی انتقادی برمبنای فلسفۀ اوست. و به نتایج متفاوتی از اثولوجیا می‌ رسد. این نوشتار به روش توصیفی و تحلیلی است.