فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبیه‌سازی دقیق میزان جذب آب در دوره رشد گیاه، باعث مدیریت بهینه مصرف آب می‌شود. این پژوهش در سال 1400 با هدف شبیه‌سازی اثر تنش شوری بر میزان جذب آب گیاه ذرت رقم سینگل کراس 704، در فضای لایسیمتری و در قزوین انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. اثر شوری خاک (فاکتور اصلی) شامل سطوح(S1) 5/0، (S2)7/1، (S3)5/2، (S4)5/3، (S5)5/4، (S6)5/5، (S7)5/6 و (S8)5/7 دسی‌زیمنس بر متر، در مراحل رشد (فاکتور فرعی) اولیه (P1)، توسعه (P2)، میانی (P3) و پایانی (P4) بررسی شد. برای شبیه‌سازی میزان کاهش جذب آب در شرایط کاربرد تنش شوری، از توابع ون‌گنوختن، ون‌گنوختن-هافمن، دیرکسن-آگوستیجن و ماس-هافمن استفاده شد. واسنجی مدل‌ها (توابع) با داده‌های واقعی در تیمارهای S1، S3، S5 و S7 و ارزیابی آن‌ها در تیمارهای S2، S4، S6 و S8 انجام شد. واسنجی مدل‌ها یک‌بار برای کل دوره رشد (با ضرایب ثابت) و بار دیگر با درنظر گرفتن حساسیت مراحل رشد گیاه (با ضرایب متغیر) انجام شد. در اثر افزایش شوری خاک، شیب کاهش جذب آب توسط گیاه در مراحل رشد P1 تا P4 و کل دوره رشد به‌ترتیب 81/6، 4/7، 13/9، 25/4 و 9/7 درصد برآورد شد. بیش‌ترین تا کم‌ترین حساسیت گیاه به تنش شوری، به‌ترتیب در مراحل رشد P3، P2، P1 و P4 مشاهده شد. نتایج نشان داد که واسنجی توابع برای کل دوره رشد گیاه، دقت کم‌تری برای تعیین میزان جذب آب در طول دوره رشد داشت. آماره‌های ارزیابی CRM، EF، R2، RMSE و ME به‌ترتیب با مقادیر 0005/0-، 993/0، 995/0، 016/0 و 031/0 نشان دادند که تابع خطی ماس-هافمن، مدل بهینه برای شبیه‌سازی میزان کاهش جذب آب بود. با درنظر گرفتن اثر حساسیت مراحل رشد گیاه در توابع کاهش جذب آب، می‌توان برآورد دقیق‌تری از میزان جذب آب و نیاز آبی واقعی گیاه داشت، که نتیجه آن افزایش بهره‌وری مصرف آب خواهد بود.