تاثیر رژیم رطوبتی بر سمیت کادمیوم در اسفناج و کاهو

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 محیط زیست هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

4 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

5 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور ،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.350290.669389
چکیده

امروزه با افزایش فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی و به دنبال آن افزایش آلاینده‌ها، آلودگی خاک و آب به مشکل زیست محیطی مبدل شده است. افزایش آلاینده‌ها در خاک در شرایط اقلیم خشک و تنش‌های خشکی اثرات سوء بر شاخصه‌های زیستی دارد. در این پژوهش اثر توأم کادمیوم در شش سطح (0، 5 ،10 ،20 ،40 و80 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک) به صورت سولفات کادمیوم و سه دورآبیاری (2، 4 و 7 روزه) بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با 3 تکرار روی اسفناج ((Spinosa oleracea رقمViroflay  و کاهو (Lactuca sativa) در خاک آهکی با بافت رسی سیلتی انجام گرفت. نتایج نشان داد افزایش غلظت کادمیوم در خاک موجب کاهش معنی‌دار وزن خشک برگ و ساقه کاهو و اسفناج شد. درصد کاهش میانگین وزن خشک نسبت به شاهد در بالاترین سطح کادمیوم، در برگ و ساقه کاهو 63 و 46 درصد و در برگ و ساقه اسفناج 54 و 38 درصد مشاهده گردید. افزایش دور آبیاری وزن خشک هر دو گیاه را به طور معنی‌داری نسبت به شاهد کاهش داد. درصد کاهش وزن خشک در دور آبیاری 4 و 7 روزه نسبت به 2 روزه در برگ و ساقه کاهو 23 و 41، 31 و 63 درصد و در اسفناج 19 و 39، 24 و 49 درصد بود. افزایش سطوح کادمیوم غلظت این عنصر را در ساقه و برگ گیاهان افزایش داد و با افزایش دور آبیاری غلظت و جذب کادمیوم در برگ و ساقه اسفناج و کاهو کاهش یافت. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده این مطلب بود که گیاه اسفناج دارای قدرت جذب و انتقال بیشتر فلز کادمیوم نسبت به کاهو بود. براساس شاخص حساسیت به تنش، تنش رطوبتی باعث کاهش تحمل به کادمیوم گردیده است و کاهش وزن خشک در سطوح مختلف کادمیوم نشان داد که تحمل ساقه دو گیاه به کادمیوم بیشتر از برگ است.