بررسی اثر نامتقارن شاخص بازار سهام بر شاخص قیمت مسکن
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22059/frj.2023.356846.1007448چکیده
هدف: رابطه پویای بالقوه بین قیمت سهام و قیمت مسکن، همواره موضوع بحث مهم در ادبیات دانشگاهی و تخصصی بوده است. از لحاظ اقتصادی، مسکن هم کالای سرمایهگذاری و هم کالای مصرفی محسوب میشود و این نکته مسکن را از داراییهای مالی مانند سهام متمایز میکند. میتوان تأثیر سهام بر قیمت مسکن را برایندی از دو اثر جانشینی و اثر ثروت در نظر گرفت. املاک و سهام هر دو دارایی و هر دو گزینههای سرمایهگذاری در نظر گرفته میشوند. در این خصوص، رابطه بین این دو دارایی (مسکن و سهام) را میتوان بهعنوان یک اثر جانشینی تفسیر کرد؛ به این معنا که بازده بالای سرمایهگذاری در بازار سهام، میتواند باعث خروج سرمایهگذار از بازار مسکن شود و در نتیجه، تقاضا و قیمت مسکن را کاهش دهد. بنابراین قیمت سهام بر قیمت مسکن تأثیر منفی خواهد گذاشت. وقتی مسکن بهعنوان یک کالای مصرفی در نظر گرفته میشود، تأثیر ثروت برجستهتر است. افزایش درآمد و ثروت، از جمله دارایی مالی، در اثر افزایش قیمت سهام، در هزینه کل مصرفی، از جمله هزینه مسکن اثر مثبتی دارد. بهطور مشخصتر از آنجا که مالکان خانه درآمد پیشبینی نشده از سهام بهدست میآورند، اثر ثروت حاصل از این درآمدهای پیشبینینشده، موجب افزایش خرید خانه بهعنوان کالای مصرفی میشود. به عبارت دیگر، اثر ثروت به رابطه مثبت بین قیمت سهام و مسکن منجر میشود؛ زیرا بازده بالا در بازار سهام، موجب افزایش ثروت کل مالکان خانه و قدرت سرمایهگذاری آنها در سایر مستغلات میشود. بر اساس ادبیات مطرح شده در فوق، مشخص میشود که شاخص بازار سهام میتواند بر قیمت مسکن اثر مثبت یا منفی داشته باشد و نیاز است تا این رابطه برای هر کشور بهصورت دقیق و بر اساس شواهد آماری بررسی شود.روش: برای بررسی اثر شاخص بازار سهام بر قیمت مسکن در ایران، از دادههای دوره زمانی ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۰ استفاده شده است. بهمنظور آزمون فرضیههای پژوهش، از روش NARDL استفاده شده است تاعدم تقارن احتمالی در تأثیر تکانههای مثبت و منفی شاخص قیمت سهام، بر شاخص قیمت مسکن شناسایی شود.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که در کوتاهمدت، تکانههای مثبت و منفی در شاخص بازار سهام، بر شاخص قیمت مسکن تأثیر معناداری نگذاشته است؛ ولی در بلندمدت تکانههای مثبت در شاخص بازار سهام، بر شاخص قیمت مسکن اثر مثبت میگذارد؛ در حالی که تکانههای منفی، اثر منفی ولی بیمعنا بر این متغیر گذاشته است.نتیجهگیری: بر اساس نتایج پژوهش، با توجه به اینکه تغییرات بازار سهام، میتواند بر قیمت مسکن ایران تأثیر چشمگیری داشته باشد، پیشنهاد میشود سیاستگذاران این تأثیر را در سیاستهای بازار سهام در نظر بگیرند. در سیاستگذاری بخش مسکن که نیازمند پیشبینی قیمت مسکن است، میبایست به تغییرات احتمالی شاخص بورس توجه شود.
