فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در ادبیات مالی، دو ویژگی شناخته شده در خصوص تلاطم (نوسان) به بحث گذاشته شده است. نخستین ویژگی، به واکنش‌های نامتقارن تلاطم به اخبار خوب و بد مربوط می‌شود و دومین ویژگی، به وجود سرریز تلاطم (سرایت) میان بازارها و دارایی‌های مالی مختلف اشاره می‌کند. رفتار نامتقارن تلاطم به شواهد تجربی‌ای اشاره دارد که طی آن، یک تکانه منفی بازدهی در مقایسه با تکانه مثبت بازدهی، به همان اندازه باعث افزایش بیشتری در تلاطم می‌شود. همچنین در خصوص اثرهای نامتقارن اخبار روی تلاطم بازدهی سهام، دو فرضیه اثر اهرمی و بازخورد تلاطم مطرح شده است. با توجه به آنچه بیان شد، هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی اثرهای اهرمی، هم‌بستگی شرطی پویا و سرایت‌پذیری تلاطم میان ده شاخص صنایع بورسی است که این ده صنعت، بیش از ۷۵ درصد از شاخص کل بورس تهران را تشکیل می‌دهند.روش: در این مطالعه، نخست برای استخراج باقی‌مانده‌ها، از مدل میانگین ARMA(1,1) و پس از آن، برای بررسی اثرهای اهرمی، از مدل GJR-GARCH و در نهایت برای بررسی سرایت‌پذیری تلاطم میان ده شاخص انتخابی، از مدل DCC(1,1) استفاده شد. داده‌های استفاده‌شده در این پژوهش، به‌صورت روزانه (پنج روز در هفته) و از سایت بورس اوراق بهادار تهران، برای بازه زمانی 05/01/1397 تا 25/08/1401 استخراج شد که در مجموع، ۱۱۱۷ روز کاری مشاهده شده بود.یافته‌ها: نتایج مدل GJR-GARCH نشان داد که به‌جز شاخص‌های صنایع شیمیایی و فراورده‌های نفتی، اثرهای اهرمی در تمام سری‌های بازدهی شاخص‌های صنایع وجود دارد. از سوی دیگر، نتایج برآورد مدل DCC مثبت‌بودن هم‌بستگی شرطی بین تمام متغیرها را نشان می‌دهد. افزون‌بر این، سرایت‌پذیری تلاطم میان بازده شاخص صنایع نیز به‌شدت تأیید شد.نتیجه‌گیری: بازارهای مالی، به‌خصوص بازار سهام، به شوک‌های منفی و مثبت واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند و این شوک‌های وارد بر متغیرها، هم‌بستگی بین آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ به همین خاطر، در این پژوهش تلاش شد تا بازه زمانی به‌گونه‌ای در نظر گرفته شود که بازار سهام نوسان‌های چشمگیری را تجربه کرده باشد تا اثرهای اهرمی، سرایت‌پذیری تلاطم و همچنین، هم‌بستگی شرطی پویا میان بازده شاخص صنایع، بهتر و دقیق‌تر بررسی شود. در نیمه اول سال ۱۳۹۹ با وجود ریزش قیمت کامودیتی‌ها و نفت و همه‌گیری کرونا، بازار سهام رشد خیره‌کننده‌ای را تجربه کرد؛ این در حالی بود که سرمایه‌گذاران بدون توجه به شرایط بنیادی شرکت‌ها، عطش خرید داشتند و این اشتیاق خرید، میان صنایع بورسی سرایت پیدا کرد؛ اما از نیمه دوم سال ۱۳۹۹، اوضاع کاملاً برعکس شد و با کوچک‌ترین خبر منفی در بازار، سهام‌داران سهام‌های خود را می‌فروختند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده که از وجود اثرهای اهرمی، هم‌بستگی شرطی پویا و سرایت‌پذیری تلاطم حکایت دارد، سرمایه‌گذاران و مدیران پرتفوی، برای کاهش ریسک و همچنین انتخاب سبد بهینه، می‌توانند از یافته‌های پژوهش حاضر بهره‌مند شوند.