ارزیابی تغییرات ویژگیهای کیفی پودر عسل در فرآیند خشک کردن پاششی
نویسندگان
1 پژوهشکده محیط زیست
2 دانشگاه صنعتی اصفهان
3 دانشگاه صنعتی اصفهان
4 دانشگاه اصفهان
5 دانشگاه ارومیه
doi
10.22034/jam.2026.70751.1349چکیده
ویسکوزیته بالای عسل و ماهیت چسبنده آن، حملونقل، بستهبندی و کاربردش در صنعت غذا به عنوان افزودنی را با مشکل روبهرو میکند. برخی از این مشکلات با عرضه محصول به شکل پودر قابل حل است. هدف از این پژوهش، تولید پودر عسل در خشککنپاششی و بررسی ویژگیهای کیفی محصول نهایی پودر میباشد. در این پژوهش پودر عسل با دستگاه خشک کنپاششی در سه سطح دمای هوای 120، 150 و180درجه سلسیوس، سه سطح فشار اتمایزر 5/0، 1 و 5/1 بار و نسبتهای 15، 5/32 و 50 درصد کمکخشککن مالتودکسترین نسبت به جرم ماده خشک عسل به روش سطح پاسخ مطالعه شد. در تحقیقات قبلی دما و درصد حامل بررسی و نقش فشاراتمایزر در تولید پودر عسل کمتر مورد مطالعه بوده است. فاکتورهای فیزیکوشیمیایی مورد ارزیابی شامل محتوایرطوبت، فعالیتآبی، چگالی، جریانپذیری، رنگ و pH ، درصدساکارز، نسبت فروکتوز به گلوکز و HMF پودر مورد بررسی و آزمایش قرار گرفتند. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که در اغلب شاخصها، اثر دما و درصد مالتودکسترین در سطح 5 درصد معنیدار بوده و بر کیفیت نهایی پودر عسل تأثیر مستقیم دارد. بر این اساس در ۹ ویژگی از ۱۱ ویژگی، دما اثر معنیدار داشته و غالباً مهمترین عامل تغییرات است. دما به ویژه بر رطوبت، فعالیتآبی، چگالی، جریانپذیری، HMF و شاخصهای رنگی بیشترین تأثیر را نشان داد. درصد مالتودکسترین در بیشتر ویژگیها بهخصوص فعالیتآبی، pH ، ساکارز، نسبت فروکتوز به گلوکز و گرایش به زردی اثر معنیدار داشت. فشار در چند ویژگی مهم مانند محتوایرطوبت، چگالی، فعالیتآبی و گرایش به زردی و HMF اثر معنیدار داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که بهترین شرایط این فرآیند در دمای ورودی 170 – 180 سلسیوس، فشار 1 تا 5/1 بار و درصد حامل 45 – 50 حاصل شد. در این شرایط، پودری با رطوبت زیر 2 درصد، فعالیتآبی کمتر از 3/0، جریانپذیری بالا، روشنایی مطلوب و مقدار HMF پایین بهدست آمد.