سینتیک خشک‌کردن و شبیه‌سازی ریاضی برش‌های پرتقال در خشک کن رفرکتنس ویندو

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3

4 دانشگاه افسری امام علی

5

doi
10.22034/jam.2025.67311.1325
چکیده

در این پژوهش، از یک سیستم رفرکتنس ویندو برای بررسی سینتیک خشک کردن برش­های پرتقال رقم تامسون با سه ضخامت 4، 6 و 8 میلی­متر و سه دمای 60، 75 و 90 درجه سلسیوس استفاده شد. آنالیز واریانس برای تعیین اثر دما و ضخامت بر روی پارامترهای تغییر رنگ، چروکیدگی و شدت جذب مجدد استفاده شد. پنج مدل ریاضی برای توصیف و مقایسه سینتیک خشک کردن ورقه­های پرتقال انتخاب شد و ضریب تعیین (R 2 ) ، مربع کای (χ 2 ) ، و مجموع خطای میانگین (RMSE) برای ارزیابی مورد استفاده قرار گرفت. هم­چنین، انتقال رطوبت از ورقه­های پرتقال با برازش مدل انتشار فیک توصیف شد. نتایج نشان داد که دمای خشک کنی و ضخامت ورقه­ها تاثیر معنی­داری بر رفتار خشک کردن برش­های پرتقال داشت. زمان خشک کردن با افزایش دما و کاهش ضخامت کاهش یافت. دما و ضخامت تاثیر کمی بر تغییرات کل رنگ، نرخ چروکیدگی و شدت جذب مجدد برش­های خشک شده پرتقال داشتند. در میان مدل­های ریاضی، مدل پیج اصلاح شده با کمترین خطا و بیشترین ضریب تعیین بهترین برازش را داشت. ضریب نفوذ موثر (D eff ) با افزایش دمای خشک کردن افزایش یافت و در محدوده 10- 10×39/6 تا 10- 10×42/10 مترمربع بر ثانیه بدست آمد. وابستگی دمای نفوذ موثر با رابطه آرینیوس توصیف شد و انرژی فعال سازی برای نفوذ رطوبت در برش­های پرتقال 5/27 کیلوژول بر مول تعیین شد .