نگرشی بر تکامل بافت‌های اولیه کرومیت‌های علی‌آباد (شمال خاور فرومد)، پتروژنز و جایگاه تکتونیکی آن

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد، شرکت پهنستان شرق، مشهد، ایران

doi
10.22071/gsj.2019.112928.1365
چکیده

معادن کرومیت علی‌آباد (شمال خاور فرومد) بخشی از مجموعه کرومیت‌های وابسته به افیولیت سبزوار می‌باشند که در شمال باختری شهرستان سبزوار واقع هستند. نهشته‌های کرومیتیتی در این معادن به اشکال عدسی، لایه‌ای یا نواری همراه با غلاف‌های دونیتی در میان هارزبورژیت تهی‌شده قرار گرفته‌اند. با توجه به مطالعات کانی‌شناسی، ذوب نامتجانس ارتوپیروکسن‌ها و وجود ورقه‌های انحلالی کلینوپیروکسن درون ارتوپیروکسن‌ها نشان می‌دهد که این سنگ‌ها در اصل در شرایط دما و فشارهای گوشته شکل گرفته‌اند. بررسی‌های‌کانه‌نگاری بر روی بافت و ساخت کرومیت‌های منطقه دو نوع بافت اصلی اولیه و ثانویه را در آنها نمایان می‌کند از جمله بافت و ساخت‌های اولیه شامل بافت‌های متراکم و انتشاری (پراکنده) می‌باشد. بافت‌های برشی، میلونیتی و کششی نیز از انواع بافت‌های ثانویه در کرومیت‌ها می‌باشند. براساس نتایج حاصل از مطالعات ژئوشیمی کرومیت‌های منطقه، فرمول ساختاری (Mg,Fe2+)O(Cr,Al,Fe3+)2O3 برای کانی‌های کرومیت محاسبه شد. این بررسی‌ها نشان‌دهنده بالا بودن درصد Cr2O3 کانی‌های کرومیت در بافت اولیه انتشاری نسبت به بافت متراکم می‌باشد. مطالعات ژئوشیمیایی بر روی کرومیتیت‌های منطقه، آنها را در انواع سرشار از کروم و وابسته به نوع پادیفرم قرار می‌دهد که از مذاب والدی با ویژگی بونینیتی ناشی از ذوب بخشی درجه بالای پریدوتیت گوشته‌ای در محیط فرا فرورانش (SSZ) حاصل شده‌اند.