تغییر جرم حجمی و ضریب انتشار رطوبت میگو متاثر از چروکیدگی هنگام خشکشدن
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشگاه صنعت نفت
doi
10.22034/jam.2025.66138.1320چکیده
خشک کردن بخشی از راهبرد مهندسی صنایع غذایی برای پاسخ سریع به نیازهای بازار مصرف، کاهش هزینه تولید، افزایش ماندگاری، بازده و کیفیت محصول است. میگو یک محصول دریایی فصلی پر رونق در جنوب کشور برای مصارف خارج فصل یا صادرات، خشک میشود. برای خشککردن صنعتی میگو، دانستن خصوصیات فیزیکی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این پژوهش اثر چروکیدگی میگو هنگام خشک شدن در یک خشک کن هوای داغ همرفتی بر تغییرات جرمحجمی و ضریب انتشار رطوبت مورد بررسی قرار گرفت. میگوی وانامی (سفید آمریکایی) پرورشی با هوای داغ در دو سطح سرعت یک و دو متر بر ثانیه و سه سطح دمای 40، 50 و60 درجه سلسیوس خشک شد. از 212 عدد میگو، 106 عدد میگو به صورت مکعب مستطیل و 106 عدد میگو به صورت کامل مورد آزمایش قرار گرفت. در هر آزمایش دما و رطوبت هوای ورودی و خروجی خشک کن، و جرم، حجم، ضخامت و رطوبت نمونهها اندازه گیری شد. با استفاده از پردازش تصویر عکسهای تهیه شده در زمان آزمایش، مساحت نمونهها در فواصل زمانی مشخص محاسبه شد و بر مبنای این دادهها، چروکیدگی (بر مبنای مساحت) تعیین شد. همچنین، چروکیدگی واقعی با استفاده از تغییرات حجم نمونهها محاسبه گردید. بر داده های نسبت رطوبت (مبنای خشک) و چروکیدگی مدل های خطی و غیرخطی نمایی و چند جملهای درجه دو و سه در نرم افزار MATLAB 2020 برازش داده شد و برای هر مدل شاخصهای SSE, RMSE, R 2 محاسبه شد. مطابق این شاخصها، مدل های چند جمله ای درجه دو و سه، بیشترین دقت برای تخمین چروکیدگی را داشتند. از این مدل ها در حل معادله فیک استفاده شد و ضرایب انتشار رطوبت برای هر آزمایش به ازای هر مقدار چروکیدگی و نسبت رطوبت تعیین گردید. نتایج نشان داد که شکل نمونه و نوع مدل استفاده شده برای مقادیر چروکیدگی و محتوای رطوبت، بر مقدار ضرایب انتشار رطوبت محاسبه شده موثر بوده اند.