جداسازی سیب زمینی از کلوخ با استفاده از ضریب برجهندگی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشگاه خوارزمی

doi
10.22034/jam.2025.64717.1306
چکیده

عملیات برداشت سیب‌زمینی یکی از مراحل پرهزینه و حساس می‌ باشد. در ایران به دلیل نبود ماشین برداشت متناسب با مزارع ) وجود سنگ و کلوخ و عدم کنترل رطوبت، کمبود و دستمزد بالای کارگر ( سطح زیر کشت سیب‌زمینی کم است . جدا کردن سنگ و کلوخ از سیب‌زمینی و آسیب رسیدن به غده‌های سیب‌زمینی، دو مشکل اساسی اکثر ماشین‌های برداشت سیب‌زمینی است . جداسازی همه سنگ و کلوخ‌ها منجر به صدمات مکانیکی بیش‌تر به غده‌های سیب‌زمینی می‌شود و جداسازی کمتر هزینه های کارگری را افزایش می‌دهد. این مشکل به اندازه ‌ ای جدی است که در اکثر ماشین‌های برداشت، چندین کارگر در کنار  نقاله حامل سیب‌زمینی قرار گرفته و اقدام به جداسازی سنگ و کلوخ از سیب‌زمینی می‌نمایند تا صدمات به حداقل برسد. هدف از این مطالعه، تحقیق در مورد جداسازی سیب‌زمینی از کلوخ با استفاده از تفاوت در خاصیت ضریب برجهندگی ( C oefficient Of Restitution ) است. بدین منظور از مکانیزمی متشکل از یک استوانه دوار که در مقابل تسمه‌نقاله‌ی حامل مخلوط سیب‌زمینی و کلوخ  دوران می‌نماید استفاده شد. مخلوط سیب‌زمینی و کلوخ پس از عبور از روی تسمه نقاله با سطح استوانه برخورد کرده و در اثر اختلاف ضریب برجهندگی، غده‌های سیب‌زمینی و کلوخ‌ها به فواصل متفاوتی پرتاب می‌شوند. عواملی که بر میزان ضریب برجهندگی مؤثرند، عبارتند از: سرعت دورانی استوانه دوار، سرعت خطی تسمه‌نقاله، جنس روکش استوانه دوار و فاصله پرتاب غده‌ها. در این مطالعه تاثیر هر یک از این عوامل بر ضریب برجهندگی و درصد جدایش غده‌ها بررسی شد. تیمارهای مورد مطالعه سرعت خطی تسمه‌نقاله در سه سطح 3/0 ،45/0 و 6/0 متربرثانیه سرعت دورانی استوانه در سه سطح 36،58و 75 دور در دقیقه (جنس روکش استوانه در سه سطح (استوانه فولادی، لاستیکی و پلاستیک نشکن) فاصله افقی محور تسمه‌نقاله و استوانه در سه سطح 6، 9 و 13 سانتی‌متر و فاصله افقی محور استوانه از جدا­کننده در سه سطح 28، 34 و 40 سانتی‌متر  مورد آزمون قرار گرفتند. آزمایش‌ها در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد.