نقش خاکورزی حفاظتی در توسعه پایدار کشاورزی با رویکرد مصرف بهینه انرژی
نویسندگان
1 دانشگاه صنعت نفت
doi
10.22034/jam.2025.61917.1277چکیده
مصرف بی رویه انرژی در کشاورزی، به عنوان یکی از چالشهای مهم تهدیدکننده محیطزیست مورد توجه صاحب نظران توسعه پایدار قرار گرفته است. در تولید محصولات کشاورزی، مصرف انرژی مکانیکی رابطه مستقیمی با سیستمهای خاکورزی دارد. این مطالعه با هدف بررسی نقش خاکورزی حفاظتی بر مصرف بهینه انرژی و توسعه پایدار کشاورزی در تولید گندم آبی در شهرستان میامی انجام شد. اطلاعات مورنیاز از طریق تکمیل پرسشنامه با مصاحبه حضوری بر پایه ستانده و نهاده جمعآوری شد. با استفاده از ضرایب همارز انرژی، مقدار انرژی ورودی و خروجی و شاخصهای انرژی محاسبه گردید. بیشترین و کمترین انرژی مصرفی ورودی به ترتیب مربوط به خاکورزی رایج (47886 مگاژول بر هکتار) و بیخاکورزی (40448 مگاژول بر هکتار) بود. در مقایسه با سایر نهادهها، کود نیتروژن بیشترین سهم انرژی ورودی را در هر سه روش رایج (35%)، کمخاک ورزی (38%) و کاشت مستقیم (41%) به خود اختصاص داد. بعد از کود نیتروژن، انرژی سوخت، آب آبیاری و انرژی الکتریکی بالاترین مقدار را به خود اختصاص دادند. از نظر انرژی سوخت، روش رایج با 16 درصد از کل در رتبه اول و بیخاکورزی با 6/6 درصد در رتبه آخر قرار گرفت. در هر سه روش خاکورزی بیش از 75 درصد انرژی مصرفی از منابع تجدیدناپذیر تامین میشود. نتایج به دست آمده نشان داد که سیستم خاکورزی حفاظتی گام مهمی در جهت استفاده بهینه از نهادهها و انرژی در تولید گندم است. بعلاوه، توسعه کشاورزی حفاظتی، میتواند موجب کاهش تولید گازهای گلخانهای و خسارات زیست محیطی شده و پایداری تولید را در پی داشته باشد.