بررسی تأثیر زمان ذخیره‌سازی در شناسایی و تفکیک ترکیب‌های مختلف سوخت‌ بیودیزل با استفاده از بینی الکترونیکی

نویسندگان
doi
10.22034/jam.2025.64260.1303
چکیده

انرژی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین عوامل تولید، دارای تأثیر قابل ‌توجهی در زندگی بشر است. با توجه ‌به اینکه منابع سوخت‌های فسیلی رو به اتمام است، پژوهشگران به دنبال جایگزین ‌کردن سوخت بیودیزل به‌عنوان یک سوخت زیستی قابل تجدید و دارای خواص نزدیک به گازوئیل هستند. هدف از این تحقیق شناسایی و تفکیک ترکیب­های مختلف سوخت بیودیزل و گازوئیل (2، 5، 10 و 20 درصد حجمی) با منشا روغن گیاهی متفاوت (کلزا، آفتاب‌گردان و روغن پسماند) در بازه زمانی متفاوت (پس از تولید، 1 ماه، 2 ماه و 3 ماه ذخیره) است. در این تحقیق ابتدا سوخت بیودیزل از منابع مختلف مانند روغن‌های‌ کلزا و آفتاب‌گردان و پسماند آشپزی با متانول و کاتالیزور KOH (پتاسیم هیدروکسید) تهیه شد. هر کدام از سوخت‌ها با درصد حجمی 2، 5، 10 و 20 با سوخت دیزل مخلوط شده، با کمک سامانه بینی الکترونیکی مجهز به 10 حسگر در مدت ‌زمان‌های مختلف (هر آزمایش در یک ماه) داده‌برداری و با روش‌های مختلفی همچون تحلیل تفکیک خطی و درجه دوم ( LDA و QDA ) و تحلیل ماشین بردار پشتیبان ( SVM ) مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفت. نتایج - نشان داد درستی ( precision ) روش ‌ های طبقه ‌ بندی برای تفکیک سوخت‌های خالص از همدیگر در هر چهار زمان ذخیره‌سازی به‌ترتیب برای روش SVM 97، 100، 82 و 82، برای روش QDA به‌ترتیب 100، 100، 100 و 98 و برای LDA به‌ترتیب 100، 96، 100 و 100 درصد بود. همچنین برای شناسایی و قرار دادن انواع سوخت ‌ های خالص ( D100 ، K100 ، WCO100 ، SUN100 ) در یک گروه ( Pure ) و انواع سوخت ‌ های ناخالص در گروه دیگر ( Impure ) این روش‌ها با دقت بالا قادر به تفکیک هرکدام از سوخت‌های خالص از ترکیب ‌ های سوختی دیزل- بیودیزل در زمان‌های ذخیره‌سازی مختلف است.