بررسی ساز و کار سنتز و زینتر پودر پیزوالکتریک نایوبات پتاسیم سدیم (KNN )کلسینه شده در دماهای بالا و پایین

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی مواد، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آی تالله حائری میبد، یزد

2 پژوهشکدۀ سرامیک، پژوهشگاه مواد و انرژی، کرج، البرز

doi
AMNC.2017.5.20.6
چکیده

سرامیک نایوبات پتاسیم سدیم که از این پس با نام اختصاری KNN شناخته میشود، یک ترکیب پیزوالکتریک بدون سرب است که به دلیل خواص الکترومکانیکی خوبی که دارد، مورد توجه قرار گرفته است. دمای سنتز حالت جامد پودر KNN عموماً در محدودۀ 750-950ºC قرار دارد. در این پژوهش، بررسی شد که آیا می توان دمای کلسیناسیون پودر KNN را همچنان پایینتر آورد یا خیر و اینکه زینترپذیری و خواص سرامیک زینترشده از این پودر دما-پایین تاچه میزان قابل مقایسه با پودر دما-بالا است؟ بر اساس نتیجۀ آنالیز حرارتی STA از مخلوط پیش ماده های فاز KNN ، مشخص شد که محدودۀ دمای 550±50˚C برای سنتز دما-پایین پودر KNN میتواند مورد بررسی دقیقتر قرار بگیرد. بررسیهای بیشتر با استفاده از تکنیک پراش اشعۀ X نشان داد که پودرهای دوبار کلسینه شده در دمای 550˚C فاقد فازهای ثانویه یا مواد اولیۀ باقی مانده به ویژه Nb2O5 هستند. دانسیتۀ نمونه های دو ساعت زینترشده از پودرهای KNN کلسینه شده در دمای بالا ( 850˚C ) و دمای پایین ( 550˚C ) برابر 0/ 94 % دانسیتۀ تئوری انداز هگیری شد. مشخص شد فازهای ثانویه ای که امکان تشکیل آنها در این سیستم وجود دارد، فازهای پلی نایوباتی هستند که به دلیل تبخیر عناصر قلیایی و به ویژه پتاسیم در دماهای بالا در هر دو نوع سرامیک زینترشده از پودرهای دما-بالا و دما-پایین تشکیل می شوند. ضریب بار پیزوالکتریسیته، پلاریزاسیون اشباع و باقی ماندۀ سرامیک زینترشده از پودر سنتزشده در دمای پایین به ترتیب برابر 30/4 μC/cm2 ،97 pC/N و 24/7 μC/cm2 انداز هگیری شد که قابل مقایسه و حتی در مواردی بالاتر از مقادیر اندازه گیری شده برای سرامیک زینترشده از پودر سنتزشده در دمای بالا )به ترتیب برابر 99 pC/N ، 29/4 μC/cm2 و 23/5 μC/cm2  )می باشد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بدون ترس از تحت تأثیر قرار گرفتن خواص نهایی قطعه، امکان کاهش دمای سنتز حالت جامد پودر سرامیک KNN تا دمای 550˚C وجود دارد