تحلیل ابعاد اقتصادی بیلان انرژی در تولید گندم دیم شهرستان سقز

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

2

3

doi
10.22034/jam.2025.63557.1295
چکیده

بهره‌گیری اصولی از نهاده‌های انرژی در جریان تولید محصولات کشاورزی موچب ارتقای کارایی و بهره‌وری و نهایتا کاهش هزینه و تاثیر منفی نهاده‌ها بر منابع طبیعی و محیط‌زیست می‌شود. محدودیت منابع ضرورت و اهمیت بررسی پیرامون چنبه های اقتصادی بیلان انرژی در بخش کشاورزی را نمایان می‌کند. از این رو هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل ابعاد اقتصادی بیلان انرژی در تولید گندم دیم شهرستان سقز ‌می‌باشد. بدین منظور داده‌های لازم از ۲۷۰ کشاورز گندم‌کار منطقه جمع آوری گردید و با تبدیل مقادیر نهاده‌ها و ستاده (گندم) به هم‌ارز انرژی نسبت به برآورد تابع تولید ترانسلوگ و محاسبه تولید نهایی و کشش عوامل اقدام گردید همچنین شاخص‌های انرژی نیز محاسبه شد. تخمین تابع ترانسلوگ نشانگر ان بود که انرژی عوامل تولید نیروی کار، سموم و ماشین‌ها دارای تأثیر معنی‌داری بر انرژی خروجی محصول گندم می‌باشند. مقادیر مربوط به کشش نهاده‌ها موید استفاده اقتصادی از کود و نیروی کار بود در حالیکه از نهاده نیروی کار به شکل غیراقتصادی بهره گرفته می‌شود. مقادیر شاخص‌های کارایی و بهره‌وری به ترتیب معادل ۰۲/۳و ۱۱/۰ کیلوگرم بر مگاژول بدست آمد. با توجه به نتایج توصیه می‌شود کشاورزان با استفاده اصولی و تخصیص بهینه منابع به افزایش تولید و سودآوری کمک نمایند زیرا بهره‌گیری اقتصادی از عوامل می‌تواند سبب بهبود کارایی مزارع و بهره‌وری عوامل تولید گردد.