فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 گردوغبار پدیده اقلیمی زیان‌باری است که موجب خسارت به بخش‌های محیط زیست و کشاورزی می‌گردد. هدف این مطالعه بررسی روند و تغییرات فصلی و سالانه رخداد گردوغبار در دوره بلندمدت اقلیمی 1977-2021 در اقلیم‌های خشک ایران در 42 ایستگاه سینوپتیک بود. ابتدا تغییرات روزهای گردوغبار در دوره بعد از 2005 نسبت به دوره قبل 2005 و بلندمدت بررسی گردید. سپس تحلیل روند سری زمانی با روش رگرسیونی و تحلیل مکانی با روش‌های منکندال و سِن محاسبه گردید. نتایج نشان داد تعداد روزهای گردوغبار در دوره بعد از 2005 افزایش شدیدی نسبت به دوره قبل از 2005 و بلندمدت دارد. روند سری زمانی نیز وجود روند افزایشی را در اکثر اقلیم‌ها و ایستگاه‌ها نشان داد که شدیدترین شیب افزایشی در دوره‌های 2005 -2010 و بعد از 2011 دیده می‌شود. نتایج نشان داد فراوانی ایستگاه‌های با روند افزایشی معنادار در اقلیم فراخشک در مقیاس فصلی و سالانه به ترتیب تا 93 و 64، اقلیم خشک تا 83 و 83 درصد ایستگاه‌ها را در برگرفته است. از طرف دیگر، تغییرات افزایشی روزهای گردوغبار 45 ساله در اقلیم فراخشک در زمستان، بهار، تابستان، پاییز و سالانه به ترتیب تا 68، 69، 68، 55 و 261 روز؛ اقلیم خشک به ترتیب 54، 31، 37، 45 و 187 روز؛ و اقلیم نیمه‌خشک به ترتیب 23، 21، 9، 12 و 58 روز رسیده است. بنابراین تغییر زمانی فراوانی تعداد روزهای گردوغبار به طرف فصول زمستان و بهار است  که نشان‌دهنده گسترش این پدیده به فصول مرطوب است.