مقایسه انحراف مکانی-زمانی محصولات زراعی تولیدی در ایران بر مبنای الگوی کشت بهینه کشور

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم زمین

doi
10.22034/jam.2024.63288.1291
چکیده

هدف از پژوهش حاضر توسعه نقشه‌های مکانی-زمانی محصولات زراعی تولید شده در استان‌های کشور (در پنج گروه غلات، حبوبات، نباتات علوفه‌ای، گیاهان صنعتی و سبزیجات) با استفاده از کتابخانه tmap نرم افزار RStudio است. داده‌های خام مورد استفاده در این پژوهش از جداول آماری ارائه شده توسط مرکز آمار وزارت جهاد کشاورزی در مورد مقدار محصولات زراعی تولید شده در استان‌های ایران در دوره زمانی 1395 تا 1399 به دست آمد. همچنین در این پژوهش مقایسه استان‌های کشور با توجه به انحراف گروه‌های محصولات زراعی تولید شده از توصیه الگوی کشت، انجام شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده از نظر میزان انحراف پنج گروه محصولات زراعی از توصیه الگوی کشت، انحراف زیاد برای استان‌های گیلان، البرز و یزد و سپس استانهای بوشهر، تهران و فم ثبت شد. از نظر عددی، میانگین انحرافات برای استان‌های گیلان، البرز و یزد به ترتیب %5/72، %72 و %95/70 بود. از سوی دیگر میانگین انحراف مطلق مقدار محصولات تولیدی گروه غلات و سبزیجات از توصیه الگوی کشت به ترتیب %9/5 و %7/11 بود، در حالیکه مقادیر مربوط به گروه‌های حبوبات، نباتات علوفه‌ای و گیاهان صنعتی به ترتیب %2/30، %36 و %2/41 به ‌دست آمد. همچنین انجام خوشه‌بندی استان‌های کشور با روش‌های K -میانگین و K -میانه نشان داد که با افزایش تعداد خوشه‌ها نتایج به دست آمده از این دو روش خوشه‌بندی به هم نزدیک می شوند. در نهایت در صورت وجود خوشه‌ها با تقارن مرکزی و با تعویض متقابل الگوی کشت می‌توان تولید محصولات زراعی را در جهت انطباق با الگوی کشت تغییر داد.