مزایای استفاده از بی‌خاک‌ورزی در کشت نخود در استان آذربایجان شرقی (مطالعه موردی شهرستان چاراویماق)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22034/jam.2024.62743.1283
چکیده

در این مطالعه تأثیر روش خاک‌ورزی و کاشت بذور بر رشد و عملکرد نخود سنجیده شد. آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار انجام شد. تیمار ‌ ها شامل کاشت سنتی (دست‌پاش)، کاشت با دستگاه خاکورز مرکب و کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم بود. در کاشت سنتی، پس از پخش بذور بصورت دستی از گاوآهن برگردان‌دار استفاده شد. از خاک‌ورز مرکب نیز پس از پخش دستی بذور استفاده شد. در کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم از زمین شخم نخورده دارای بقایای گندم استفاده گردید. دو تیمار کاشت با دستگاه خاک‌ورز مرکب، و کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم، افزایش به ترتیب 6/30 و 7/39 درصدی را در عملکرد دانه باعث شدند، در حالی که در بین اجزای اصلی عملکرد دانه، تیمار کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم افزایش بیشتری را در تعداد دانه در بوته باعث شده و این صفت را به میزان 1/26 درصد افزایش داد، کاشت با دستگاه خاک‌ورز مرکب این صفت را به میزان 6/14 درصد افزود. صفات رویشی مانند وزن برگ و سطح برگ تحت تأثیر کاشت با دستگاه خاک‌ورز مرکب و کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم افزایش یافت. که میزان افزایش کاشت با خطی‌کار کشت مستقیم بیشتر بود. روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی عملکرد بهتری نسبت به روش سنتی ارائه کردند. در ضمن میان عملکرد دو تیمار حفاظتی تفاوت معناداری دیده نشد. با توجه به هزینه‌های کمتر، روش حفاظتی بر سنتی ارجحیت دارد، البته فاکتورهایی نظیر قیمت ماشین‌آلات، زمان انجام عملیات و مقدار مصرف سوخت نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد.