تحلیل انرژی تولید گوجه‌فرنگی در فضای باز و گلخانه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22034/jam.2024.62744.1284
چکیده

یکی از محصولات پرمصرف کشاورزی در کشور گوجه‌فرنگی است. با توجه به اظهارات گلخانه‌داران، با قیمت‌های سال 1400 که بین 4 تا 6 هزار تومان متغیر برای هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای است، تولید گلخانه‌ای گوجه‌فرنگی به صرفه نیست. لذا در این پژوهش مقدار و بهره‌وری مصرف نهاده‌های تولید این سیستم مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های مورد نیاز برای این مطالعه با تهیه پرسشنامه (به صورت مصاحبه حضوری با کشاورزان و مشاهده مراحل مختلف تولید) بدست آمد. به منظور برآورد انرژی مصرفی در جریان تولید گوجه‌فرنگی، ابتدا تمام نهاده‌های مصرفی و خروجی مربوطه تعیین و اندازه‌گیری شد، سپس با استفاده از معادل انرژی مربوط به هر یک از نهاده یا محصول تولید شده و ضرب این معادل در مقدار نهاده مصرف شده یا محصول تولید شده، انرژی ورودی و خروجی محاسبه گردید. نتایج نشان داد کل انرژی ورودی تولید گوجه‌فرنگی در سیستم فضای باز و گلخانه به ترتیب ۱۵۴/۷۳ و ۱۲۴۵/۶۵، و انرژی کل خروجی ۷۳/۸۱ و ۲۲۵/۸۹ گیگاژول بر هکتار بود. الکتریسیته با سهم ۶۰ درصد از کل انرژی مصرفی به عنوان پر مصرف‌ترین نهاده انرژی برای تولید گوجه‌فرنگی در فضای باز بدست آمد. در حالی که گاز مصرفی با سهم 5/65 درصد از کل انرژی مصرفی به عنوان پر مصرف‌ترین نهاده انرژی برای تولید گوجه‌فرنگی در سیستم گلخانه بدست آمد. دومین نهاده انرژی‌بر در تولید گوجه‌فرنگی فضای باز، کود شیمیایی با ۱۰ درصد انرژی مصرفی بود. در حالی که در تولید گوجه‌فرنگی گلخانه سوخت دیزل با ۲۱ درصد انرژی مصرفی به عنوان دومین نهاده انرژی بر مشخص شد. درآمد کل در تولید گوجه‌فرنگی در سیستم گلخانه بیشتر از مقادیر فضای باز در تولید این محصول می‌باشد. مقادیر درآمد کل در تولید گوجه‌فرنگی در فضای باز و گلخانه به ترتیب۷۳ و ۲۴۲ میلیون تومان بود. این امر ناشی از قیمت فروش بیشتر در موقع عرضه به بازار است.