کاربرد الگوریتم چندهدفه گرگ خاکستری در بهره برداری بهینه از مخازن سدها در مناطق کم آب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
2 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه،ایران
4 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
5 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران .
doi
10.22059/ijswr.2023.350777.669388چکیده
بهرهبرداری از مخازن سدها در مناطق خشک و کم آب به دلیل تغییرات شدید فصلی جریانات ورودی به مخزن از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این پژوهش برای بهرهبرداری بهینه از سیستمهای منابع آب سد دز از روش شبیهسازی-بهینهسازی با تلفیق مدل شبیهساز WEAP و الگوریتم بهینهسازی چندهدفه گرگ خاکستری (MOGWO) استفاده گردید. هدف اصلی در این ساختار ارائه راه حلی است که در آن بر اساس منابع و مصارف منطقه، علاوه بر کاهش جریمه ناشی از تخطی از ظرفیتهای مجاز مخزن، درصد تامین نیاز مصارف مختلف در کل دوره بخصوص در ماههای خشک نیز افزایش یابد. برای بررسی قابلیت مدل پیشنهادی دو سناریوی مرجع (بر اساس وضع موجود) و سناریوی بهینهسازی سیستم مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد در سناریوی مرجع در بسیاری از سالهای خشک درصد تامین نیاز در ماههای بحرانی و کم آب نزدیک به صفر بود. این امر باعث ایجاد ناپایداری در سیستم و ایجاد خسارات جبرانناپذیر اقتصادی شده و تبعات اجتماعی زیادی به دنبال خواهد داشت. بهینهسازی سیستم بر اساس ساختار پیشنهادی در این تحقیق باعث بهبود درصد تامین نیاز در ماههای بحرانی شده به گونهای که حداقل درصد تامین نیاز در این ماهها به 30 درصد می رسد و هیچ ماهی با درصد تامین نیاز صفر باقی نمیماند. مدل پیشنهادی در این تحقیق میتواند با در نظر گرفتن ظرفیتهای مجاز مخزن با رهاسازی بهینه جریان در فصول پرآب و ذخیره بخشی از جریان در مخزن و رهاسازی آن در فصول کم آب باعث مدیریت بهتر مخزن در مناطق خشک گردد.
