فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: توسعه شبکه‌های ارتباطی سهام، موضوع مهمی برای کشف ارتباطات بالقوه بین شرکت‌های مختلف محسوب می‌شود؛ از این ‌رو هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل ساختار ارتباطی شرکت‌های موجود در بازار سرمایه بر مبنای قیمت، بازده و حجم معاملات سهام با رویکرد شبکه است. روش: روش این پژوهش کمّی و از نوع تحلیل شبکه است. داده‌های پژوهش در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ گردآوری شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که با افزایش مبنای هم‏بستگی، از میزان ارتباطات بین شرکت‌های مختلف کاسته می‌شود و بی‌نظمی افزایش می‌یابد. در واقع، هر چقدر مبنای هم‏بستگی بیشتر در نظر گرفته شود، احتمال تأثیرپذیری از یک متغیر مشترک یا تأثیرگذاری متقابل کمتر می‌شود که این مسئله به کاهش ارتباط بین سهام منجر خواهد شد. از سوی دیگر، در شبکه ارتباطی شرکت‌هایی هستند که در مقایسه با بقیه، در موقعیت مناسب‌تری قرار دارند. آن‌ها ممکن است از تعداد ارتباط بیشتر، دسترسی به اطلاعات سریع‌تر و تأثیرگذاری بیشتر بر تغییرات قیمت سایر واحدها برخوردار باشند؛ در نتیجه این شرکت‌ها می‌توانند تعیین‌کننده و پیشرو باشند یا به بیانی دیگر، نقش بازیگران کلیدی و تأثیرگذار را در ساختار حاکم ایفا کنند. افزون‌بر مطالب بیان شده، نتایج نشان داد که در دوره دوم سال ۱۳۹۹ نسبت به دوره اول، شبکه‌های ارتباطی بسیار بی‌نظم‌تر و پراکنده‌تر بوده است. نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت شبکه‌های ارتباطی بازار سرمایه و نقش تعیین‌کننده شرکت‌های کلیدی، تحلیل الگوی روابط کمک می‌کند تا با آشکارسازی ساختار شبکه‌ای بازار سرمایه، تلاشی در جهت افزایش شفافیت، کاهش ریسک و به‌دنبال آن بهبود تصمیم‌گیری، خط‌مشی‌گذاری، بهینه‌سازی پرتفوی و غیره صورت گیرد.