ارزیابی روش طیفسنجی مرئی- نزدیک فروسرخ موج کوتاه (Vis-SWNIR) برای سنجش رطوبت و غلظت ساکاروز در مواد فیبری متخلخل: مطالعه موردی باگاس نیشکر
نویسندگان
1
2 دانشگاه کردستان
3
4 دانشگاه تهران
5
doi
10.22034/jam.2024.61798.1275چکیده
بکارگیری طیفسنجهای با محدوده طول موج مرئی- نزدیک فروسرخ موج کوتاه ( Vis-SWNIR ) به عنوان روشی سریع و کمهزینه به منظور اندازهگیری رطوبت و غلظت قند در مواد غذایی و کشاورزی مورد توجه محققین بوده است. هدف از این مطالعه، ارزیابی طیفسنجی بازتابی Vis-SWNIR برای اندازهگیری رطوبت و غلظت ساکاروز در مواد فیبری متخلخل با مطالعه موردی بر روی باگاس نیشکر میباشد. به منظور افزایش مساحت در تعامل بین نور و ماده و افزایش نسبت سیگنال به نویز، یک محفظه نورپردازی با دو لامپ هالوژن 50 وات در مقایسه با نورپردازی از طریق لامپ دستگاه طیفسنج با فیبر نوری در محدوده طول موج 1100-400 نانومتر ساخته و استفاده شد. در گام اول تعداد 48 نمونه با افزودن رطوبت و ساکاروز محلول به کاه گندم آسیاب شده تهیه و اندازهگیری شد. از روش رگرسیونی چند متغیره حداقل مربعات جزیی ( PLSR ) ، برای توسعۀ مدلهای پیشبینی متغیرهای رطوبت و غلظت ساکاروز نمونهها استفاده شد. اعتبارسنجی مدل پیشبینی PLSR با استفاده از روش نورپردازی لامپ هالوژن، پیشبینی قویتری از درصد رطوبت (88/0 R 2 = ، 3/3 RMSE = و 07/3 RPD = ) و ساکاروز (78/0 R 2 = ، 95/3 RMSE = و 25/2 RPD = ) نمونههای کاه در مقایسه با نورپردازی با فیبر نوری نشان داد که بیانگر قدرت پیشگویی بسیار خوبی میباشد. نتایج ارزیابی سامانه بر روی 50 نمونه باگاس نیشکر برای درصد رطوبت (69/0 R 2 = ، 26/0 RMSE = و 46/1 RPD = ) و ساکاروز (44/0 R 2 = ، 27/0 RMSE = و 01/1 RPD = ) قدرت پیشگویی ضعیفتری نشان داد که میتواند به دلیل نایکنواخت بودن بافت نمونههای باگاس در مقایسه با کاه و دامنه تغییرات محدودتر رطوبت و ساکاروز در نمونههای باگاس باشد. نتایج این مطالعه نشان داد که محدوده طیف Vis-SWNIR میتواند بر روی نمونههای همگن فیبری در صورتی که محدوده تغییرات خصوصیات قابل توجه باشد قدرت پیشگویی مطلوبی داشته باشد.